Neuralex RechtspraakNeuralex Rechtspraak
Inloggen staging

Blog

Mediation: hoe werkt het en wanneer is het slim?

Gepubliceerd · 6 min lezen

kennisbankProcederen

In het kort: Bij mediation praat je met de andere partij onder begeleiding van een neutrale gespreksleider: de mediator. Jullie zoeken samen een oplossing. Dat is vaak sneller, goedkoper en minder zwaar dan een rechtszaak. Lukt het, dan leg je de afspraken vast. Lukt het niet, dan kun je alsnog naar de rechter.

Wat is mediation?

Mediation is een manier om een conflict op te lossen zonder dat een rechter beslist. Een mediator begeleidt het gesprek tussen jou en de ander.

  • Vrijwillig: niemand kan je dwingen mee te doen of iets te tekenen. Je mag altijd stoppen.
  • Vertrouwelijk: wat je in de gesprekken zegt, blijft binnen de mediation. Dat spreek je vooraf schriftelijk af.
  • Zelf beslissen: jullie bepalen de uitkomst, niet de mediator.

Mediation wordt veel gebruikt bij ruzie met een werkgever, buren, een ex-partner, een verhuurder of een zakenpartner.

Wat doet een mediator?

Een mediator is onafhankelijk en neutraal. Hij kiest geen kant en geeft geen juridisch advies aan één van jullie. Wel:

  • zorgt hij dat iedereen aan het woord komt;
  • helpt hij uitzoeken wat jullie echt belangrijk vinden;
  • houdt hij het gesprek rustig en gericht op oplossingen;
  • schrijft hij de afspraken op.

Kies bij voorkeur een mediator uit het register van de Mediatorsfederatie Nederland (MfN). Welke opleidingseisen en klachtenregeling daarvoor gelden, lees je op mediatorsfederatienederland.nl.

Wanneer werkt mediation wel?

  • Jullie willen allebei echt een oplossing.
  • Jullie hebben later nog met elkaar te maken, zoals buren, ex-partners of collega's.
  • Het conflict gaat ook over gevoel en communicatie, niet alleen over geld.
  • Je wilt snel en zonder hoge kosten verder.

Wanneer werkt mediation niet?

  • Er is geweld, bedreiging of angst voor de ander.
  • De macht is heel ongelijk en je durft geen nee te zeggen.
  • De ander wil niet of komt niet opdagen.
  • Er is grote haast, bijvoorbeeld bij een dreigende ontruiming. Dan past een kort geding beter (zie het artikel over kort geding).
  • Je hebt juist een uitspraak van de rechter nodig.

Zo verloopt mediation: stap voor stap

  1. Voorstel doen: stel de ander rustig en schriftelijk voor om mediation te proberen. Zie het artikel met een voorbeeldbrief voor schikken.
  2. Samen een mediator kiezen: zo voelt niemand zich achtergesteld.
  3. Mediationovereenkomst tekenen: hierin staan afspraken over vertrouwelijkheid en kosten.
  4. Gesprekken voeren: hoeveel gesprekken nodig zijn, verschilt per conflict. Vraag de mediator vooraf om een inschatting (zie ook juridischloket.nl).
  5. Afspraken vastleggen: lukt het, dan komt er een vaststellingsovereenkomst.
  6. Lukt het niet? Dan stopt de mediation en kun je naar de rechter. Wat in de mediation is gezegd, mag je daar in principe niet gebruiken.

Wat kost mediation?

Een mediator rekent meestal een uurtarief. De hoogte verschilt per mediator; vraag vooraf naar het tarief en of dat inclusief btw is. Meer uitleg over de kosten vind je op juridischloket.nl. Meestal delen jullie de kosten. Bij een arbeidsconflict betaalt de werkgever vaak alles. Spreek dit vooraf af.

Een rechtszaak is vaak duurder: griffierecht, soms een advocaat en het risico dat je de proceskosten van de ander moet betalen (zie het artikel over kosten procederen).

Gesubsidieerde mediation

Heb je een laag inkomen en weinig vermogen? Dan kun je misschien gesubsidieerde mediation krijgen via de Raad voor Rechtsbijstand. De overheid betaalt dan het grootste deel. Jij betaalt een eigen bijdrage.

  • De mediator vraagt de subsidie voor je aan. Hij moet wel bij de Raad voor Rechtsbijstand zijn ingeschreven.
  • De eigen bijdrage hangt af van je inkomen. De actuele bedragen en inkomensgrenzen vind je op rvr.org.
  • Het Juridisch Loket kan je doorverwijzen naar een geschikte mediator.

Zie ook het artikel over juridische hulp kiezen.

De vaststellingsovereenkomst

Een vaststellingsovereenkomst is een contract waarin jullie de oplossing vastleggen. De wet regelt dit in artikel 7:900 van het Burgerlijk Wetboek. Wat erin staat, geldt tussen jullie. Je kunt er later niet zomaar op terugkomen.

  • Lees alles goed: wie doet wat, wanneer en voor hoeveel?
  • Laat het checken: vraag een advocaat of jurist om mee te lezen, zeker bij geld, ontslag of scheiding. De mediator mag jou niet adviseren.
  • Neem bedenktijd: teken niet onder druk aan het eind van een lang gesprek.

Houdt de ander zich niet aan de afspraken? Dan kun je de rechter vragen om nakoming af te dwingen. Wil je direct een deurwaarder kunnen inschakelen? Laat de afspraken dan vastleggen bij een notaris, of tijdens een lopende rechtszaak door de rechter in een proces-verbaal (een officieel verslag).

Mediation naast een rechtszaak

Loopt er al een rechtszaak? Ook dan kun je mediation proberen. Dit heet mediation naast rechtspraak.

  • De rechter kan mediation voorstellen, bijvoorbeeld tijdens de zitting.
  • Veel rechtbanken hebben een mediationfunctionaris die helpt een mediator te vinden. Hoe dat bij jouw rechtbank werkt, lees je op rechtspraak.nl.
  • De rechtszaak wordt dan meestal tijdelijk stilgezet. Lukt het, dan stopt de zaak. Lukt het niet, dan gaat de zaak gewoon verder.

Let op je termijnen. Een termijn voor verweer of hoger beroep loopt niet vanzelf stil door mediation. Maak daar schriftelijke afspraken over, ook met de rechtbank. Ook verjaring (het vervallen van een vordering na verloop van tijd) stopt niet automatisch. Stuur voor de zekerheid een stuitingsbrief. Meer over verjaring en stuiten lees je op juridischloket.nl. Zie de artikelen over termijnen niet missen en verjaring van schulden.

Wat je beter niet kunt doen

  • Een dagvaarding negeren omdat je "toch in mediation zit". Reageer altijd op tijd (zie het artikel over een dagvaarding en verweerschrift lezen).
  • Een vaststellingsovereenkomst tekenen zonder dat iemand aan jouw kant heeft meegelezen.
  • Mediation gebruiken om tijd te rekken. De ander en de rechter merken dat.
  • Doorgaan als je je onveilig of onder druk voelt. Je mag altijd stoppen.
  • De kostenverdeling niet vooraf vastleggen.

Bronnen

Dit is informatie, geen juridisch advies. Twijfel je of mediation in jouw situatie zin heeft? Stel je vraag gratis op /vraag-gratis.

Verder lezen