Handleiding

Handleiding

Zo zoekt u in 949.000 uitspraken, zo leest u een resultaatkaart, zo begrijpt u de badges — en zo gebruikt u de AI zonder erin te trappen.

Auteur: Ivo Donker, Alkmaar Bijgewerkt: 6 augustus 2026 Ruwe tekst (.md)

Deze handleiding gaat ervan uit dat u geen jurist bent. Als u dat wel bent, sla hoofdstuk 1 over en begin bij hoofdstuk 3 — daar staan de dingen die u nergens anders krijgt.

1. Eerst dit: wat u hier wel en niet vindt

Wel: de tekst van bijna een miljoen Nederlandse rechterlijke uitspraken, wat rechters in vergelijkbare zaken hebben beslist, en hoe zwaar zo'n uitspraak weegt.

Niet: een antwoord op de vraag of ú gelijk krijgt. Twee zaken die op papier hetzelfde lijken, lopen in de praktijk anders af op details die niet in de tekst staan. Gebruik dit om beslagen ten ijs te komen, niet om een advocaat te vervangen.

2. Zoeken

Typ gewone woorden. "Huurachterstand ontbinding", "ontslag op staande voet alcohol", "burenrecht overhangende takken". Geen juridische termen nodig.

Wat de zoekmachine voor u doet:

  • Vervoegingen tellen mee. Zoekt u op ontbinding, dan vindt u ook ontbinden en ontbonden. Dat werkt omdat wij een Nederlandse taalregel gebruiken, geen Engelse.
  • Een ECLI plakken werkt. Kent u het nummer al, plak het dan in het zoekveld: ECLI:NL:HR:2009:BH2952.
  • Aanhalingstekens houden woorden bij elkaar: "redelijk en billijk".
  • Meerdere woorden betekent: alle woorden moeten voorkomen.

Filters

Onder het zoekveld zit Filters: instantie, rechtsgebied en een datumbereik. Handig als u alleen uitspraken van de Hoge Raad wilt, of alleen van na 2020.

De drie sorteringen

Boven de resultaten staan drie knoppen. Dit is de belangrijkste keuze op de hele site.

Knop Wat het doet Wanneer gebruiken
Gezag (standaard) De uitspraken die door andere rechters het meest worden aangehaald, gewogen naar de instantie Bijna altijd. Zo vindt u de uitspraak waar het écht om draait
Tekstrelevantie Puur op woordovereenkomst Als u een heel specifiek geval zoekt en de klassiekers juist niet wilt
Datum Nieuwste eerst Als u wilt weten hoe rechters er nú over denken, of de wet net veranderd is

Waarom "Gezag" standaard staat: op tekstrelevantie krijgt u bovenaan de uitspraak die de meeste van uw woorden bevat. Dat is vaak een kantonrechter die uw zoekterm toevallig vaak herhaalt. Op gezag krijgt u het arrest waar alle andere rechters naar terugverwijzen. Dat laatste wilt u.

3. Een resultaatkaart lezen

Elke kaart draagt een rij labels. Dit betekenen ze:

ECLI:NL:HR:2009:BH2952 — het unieke nummer. HR = Hoge Raad, GHARL = Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, RBAMS = Rechtbank Amsterdam, PHR = Parket bij de Hoge Raad. Klik erop om de hele uitspraak te openen.

Civiel recht — het rechtsgebied.

↳ 40× aangehaald — veertig latere uitspraken verwijzen naar deze. Hoe hoger dit getal, hoe meer gewicht de uitspraak in de praktijk heeft. Nul betekent niet "onbelangrijk": een uitspraak van vorige maand heeft nog niemand kunnen aanhalen.

Conclusie A-G — let op: dit is geen uitspraak. Een conclusie van de advocaat-generaal is een advies aan de Hoge Raad. De Hoge Raad volgt dat advies vaak, maar niet altijd. Zoek altijd het bijbehorende arrest erbij; dat staat op de detailpagina onder "Gerelateerde uitspraken".

⛔ Vernietigd — een hogere rechter heeft deze uitspraak (deels) vernietigd. Wat hier staat, geldt dus niet meer, of niet meer helemaal. Lees de latere uitspraak.

✅ Bekrachtigd — de hogere rechter heeft de uitspraak bevestigd. Dat maakt hem sterker, niet zwakker.

↗ Latere aanleg — er is een vervolgprocedure geweest die niet in één woord te vangen is. Kijk wat daar is besloten.

Geen statuslabel? Dan hebben wij geen latere procedure gevonden. Dat is uitdrukkelijk geen bewijs dat de uitspraak onherroepelijk is — niet elke procedure wordt gepubliceerd. Bij een belangrijke zaak controleert u dit zelf.

4. De detailpagina

Klik op een kaart en u krijgt de hele uitspraak.

Bovenaan staat het "geldt dit nog?"-blok. Als de uitspraak is vernietigd, staat daar welke latere zaak dat deed, met het gevolg zoals de Rechtspraak het formuleert. De ECLI is klikbaar.

Rechts staan gerelateerde uitspraken, in volgorde van betrouwbaarheid: eerst de formele relaties uit de bron (hoger beroep, cassatie), dan de uitspraken die deze zaak aanhalen of erdoor aangehaald worden. Dit is de snelste manier om een hele lijn in de rechtspraak te overzien.

AI-samenvatting vat de uitspraak in gewone taal samen. Zie hoofdstuk 5.

5. De AI verstandig gebruiken

Er zit een AI-assistent in dit portaal. Hij is nuttig en hij kan u ook in de problemen helpen. Beide waar.

Waar hij goed in is

  • Een uitspraak van veertig kantjes terugbrengen tot de kern
  • Juridisch Nederlands vertalen naar gewone taal
  • Uitleggen waaróm een rechter iets besliste
  • Zoektermen bedenken als u niet weet hoe iets heet

Waar hij niet goed in is

  • Voorspellen of u wint
  • Uw specifieke situatie beoordelen
  • Volledig zijn
  • Zichzelf corrigeren als hij iets verzint

De ene regel die u moet onthouden

Klik elke ECLI aan die de AI noemt, en kijk of de uitspraak bestaat en gaat waarover de AI zegt.

Dit is geen theoretisch risico. Op 27 juli 2026 kreeg een Nederlandse advocaat een berisping van de tuchtrechter omdat er acht verzonnen uitspraken in zijn processtukken stonden, keurig voorzien van ECLI-nummer, instantie en datum (ECLI:NL:TADRSHE:2026:93). Een verzonnen ECLI ziet er precies zo uit als een echte. Het enige verschil is dat hij niet opent.

Bij ons kunt u dat in één klik controleren, en dat is precies waarom de ECLI's klikbaar zijn.

En wat u er níet in zet

De tekst van uw vraag gaat naar de modelaanbieder om het antwoord te maken. Laat namen, adressen, BSN's en dossiernummers eruit. Beschrijf uw situatie algemeen — "mijn verhuurder wil ontbinden wegens huurachterstand van drie maanden" werkt net zo goed als hetzelfde verhaal met namen erin.

6. Dossiers en documenten

Onder Mijn dossiers kunt u uitspraken bij een zaak bewaren en aantekeningen maken. Onder Documenten kunt u een eigen stuk uploaden om er vragen over te stellen.

Denk voordat u uploadt na over wat er in het document staat. Een arbeidsovereenkomst met uw BSN erin is een ander soort bestand dan een anonieme conceptbrief. Wat er met geüploade bestanden gebeurt en hoe lang ze bewaard blijven, staat in de privacyverklaring.

7. Veelgemaakte fouten

"Ik vond niets, dus het bestaat niet." Vaak ligt het aan het woord. Probeer het synoniem of een breder begrip: niet "huurcontract opzeggen wanprestatie" maar eerst "ontbinding huurovereenkomst".

"Deze uitspraak lijkt precies op mijn zaak." Dat lijkt hij altijd. Kijk naar het jaartal (is de wet veranderd?), de instantie (kantonrechter of Hoge Raad?) en de status (vernietigd?) voordat u er iets op bouwt.

"De AI zei het, dus het klopt." Zie hoofdstuk 5.

"Er staat geen vernietiging, dus het staat vast." Zie hoofdstuk 3.

"De Hoge Raad heeft altijd gelijk over mijn feiten." De Hoge Raad gaat over het recht, niet over de feiten. Een arrest zegt hoe een regel moet worden uitgelegd, niet hoe uw situatie in elkaar zit.

8. Als u er niet uitkomt

Dit portaal vervangt geen mens. Voor een concrete zaak:

  • Het Juridisch Loket — gratis eerste juridisch advies
  • Raad voor Rechtsbijstand — kijken of u recht heeft op een gesubsidieerde advocaat
  • Een rechtswinkel in uw stad, vaak verbonden aan een universiteit
  • Uw rechtsbijstandsverzekering, als u die heeft

Vragen of fouten over dit portaal: [email protected].

Vragen of een fout gevonden? [email protected] Verantwoording · Waarom · Handleiding · Over