---
titel: Handleiding
beschrijving: Zo zoekt u in 949.000 uitspraken, zo leest u een resultaatkaart, zo begrijpt u de badges — en zo gebruikt u de AI zonder erin te trappen.
bijgewerkt: 2026-08-06
---

# Handleiding

Deze handleiding gaat ervan uit dat u geen jurist bent. Als u dat wel bent, sla
hoofdstuk 1 over en begin bij hoofdstuk 3 — daar staan de dingen die u nergens
anders krijgt.

## 1. Eerst dit: wat u hier wel en niet vindt

**Wel:** de tekst van bijna een miljoen Nederlandse rechterlijke uitspraken, wat
rechters in vergelijkbare zaken hebben beslist, en hoe zwaar zo'n uitspraak
weegt.

**Niet:** een antwoord op de vraag of ú gelijk krijgt. Twee zaken die op papier
hetzelfde lijken, lopen in de praktijk anders af op details die niet in de tekst
staan. Gebruik dit om beslagen ten ijs te komen, niet om een advocaat te
vervangen.

## 2. Zoeken

Typ gewone woorden. "Huurachterstand ontbinding", "ontslag op staande voet
alcohol", "burenrecht overhangende takken". Geen juridische termen nodig.

Wat de zoekmachine voor u doet:

- **Vervoegingen tellen mee.** Zoekt u op *ontbinding*, dan vindt u ook
  *ontbinden* en *ontbonden*. Dat werkt omdat wij een Nederlandse taalregel
  gebruiken, geen Engelse.
- **Een ECLI plakken werkt.** Kent u het nummer al, plak het dan in het
  zoekveld: `ECLI:NL:HR:2009:BH2952`.
- **Aanhalingstekens** houden woorden bij elkaar: `"redelijk en billijk"`.
- **Meerdere woorden** betekent: alle woorden moeten voorkomen.

### Filters

Onder het zoekveld zit **Filters**: instantie, rechtsgebied en een datumbereik.
Handig als u alleen uitspraken van de Hoge Raad wilt, of alleen van na 2020.

### De drie sorteringen

Boven de resultaten staan drie knoppen. Dit is de belangrijkste keuze op de
hele site.

| Knop | Wat het doet | Wanneer gebruiken |
|---|---|---|
| **Gezag** *(standaard)* | De uitspraken die door andere rechters het meest worden aangehaald, gewogen naar de instantie | Bijna altijd. Zo vindt u de uitspraak waar het écht om draait |
| **Tekstrelevantie** | Puur op woordovereenkomst | Als u een heel specifiek geval zoekt en de klassiekers juist niet wilt |
| **Datum** | Nieuwste eerst | Als u wilt weten hoe rechters er nú over denken, of de wet net veranderd is |

Waarom "Gezag" standaard staat: op tekstrelevantie krijgt u bovenaan de
uitspraak die de meeste van uw woorden bevat. Dat is vaak een kantonrechter die
uw zoekterm toevallig vaak herhaalt. Op gezag krijgt u het arrest waar alle
andere rechters naar terugverwijzen. Dat laatste wilt u.

## 3. Een resultaatkaart lezen

Elke kaart draagt een rij labels. Dit betekenen ze:

**`ECLI:NL:HR:2009:BH2952`** — het unieke nummer. `HR` = Hoge Raad, `GHARL` =
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, `RBAMS` = Rechtbank Amsterdam, `PHR` = Parket bij
de Hoge Raad. Klik erop om de hele uitspraak te openen.

**`Civiel recht`** — het rechtsgebied.

**`↳ 40× aangehaald`** — veertig latere uitspraken verwijzen naar deze. Hoe hoger
dit getal, hoe meer gewicht de uitspraak in de praktijk heeft. Nul betekent niet
"onbelangrijk": een uitspraak van vorige maand heeft nog niemand kunnen
aanhalen.

**`Conclusie A-G`** — let op: dit is **geen uitspraak**. Een conclusie van de
advocaat-generaal is een advies aan de Hoge Raad. De Hoge Raad volgt dat advies
vaak, maar niet altijd. Zoek altijd het bijbehorende arrest erbij; dat staat op
de detailpagina onder "Gerelateerde uitspraken".

**`⛔ Vernietigd`** — een hogere rechter heeft deze uitspraak (deels) vernietigd.
Wat hier staat, geldt dus niet meer, of niet meer helemaal. Lees de latere
uitspraak.

**`✅ Bekrachtigd`** — de hogere rechter heeft de uitspraak bevestigd. Dat maakt
hem sterker, niet zwakker.

**`↗ Latere aanleg`** — er is een vervolgprocedure geweest die niet in één woord
te vangen is. Kijk wat daar is besloten.

**Geen statuslabel?** Dan hebben wij geen latere procedure gevonden. Dat is
uitdrukkelijk **geen bewijs** dat de uitspraak onherroepelijk is — niet elke
procedure wordt gepubliceerd. Bij een belangrijke zaak controleert u dit zelf.

## 4. De detailpagina

Klik op een kaart en u krijgt de hele uitspraak.

**Bovenaan** staat het "geldt dit nog?"-blok. Als de uitspraak is vernietigd,
staat daar welke latere zaak dat deed, met het gevolg zoals de Rechtspraak het
formuleert. De ECLI is klikbaar.

**Rechts** staan **gerelateerde uitspraken**, in volgorde van betrouwbaarheid:
eerst de formele relaties uit de bron (hoger beroep, cassatie), dan de
uitspraken die deze zaak aanhalen of erdoor aangehaald worden. Dit is de snelste
manier om een hele lijn in de rechtspraak te overzien.

**AI-samenvatting** vat de uitspraak in gewone taal samen. Zie hoofdstuk 5.

## 5. De AI verstandig gebruiken

Er zit een AI-assistent in dit portaal. Hij is nuttig en hij kan u ook in de
problemen helpen. Beide waar.

### Waar hij goed in is

- Een uitspraak van veertig kantjes terugbrengen tot de kern
- Juridisch Nederlands vertalen naar gewone taal
- Uitleggen waaróm een rechter iets besliste
- Zoektermen bedenken als u niet weet hoe iets heet

### Waar hij niet goed in is

- Voorspellen of u wint
- Uw specifieke situatie beoordelen
- Volledig zijn
- **Zichzelf corrigeren als hij iets verzint**

### De ene regel die u moet onthouden

> **Klik elke ECLI aan die de AI noemt, en kijk of de uitspraak bestaat en gaat
> waarover de AI zegt.**

Dit is geen theoretisch risico. Op 27 juli 2026 kreeg een Nederlandse advocaat
een berisping van de tuchtrechter omdat er acht verzonnen uitspraken in zijn
processtukken stonden, keurig voorzien van ECLI-nummer, instantie en datum
(ECLI:NL:TADRSHE:2026:93). Een verzonnen ECLI ziet er precies zo uit als een
echte. Het enige verschil is dat hij niet opent.

Bij ons kunt u dat in één klik controleren, en dat is precies waarom de ECLI's
klikbaar zijn.

### En wat u er níet in zet

De tekst van uw vraag gaat naar de modelaanbieder om het antwoord te maken. Laat
namen, adressen, BSN's en dossiernummers eruit. Beschrijf uw situatie
algemeen — "mijn verhuurder wil ontbinden wegens huurachterstand van drie
maanden" werkt net zo goed als hetzelfde verhaal met namen erin.

## 6. Dossiers en documenten

Onder **Mijn dossiers** kunt u uitspraken bij een zaak bewaren en aantekeningen
maken. Onder **Documenten** kunt u een eigen stuk uploaden om er vragen over te
stellen.

Denk voordat u uploadt na over wat er in het document staat. Een
arbeidsovereenkomst met uw BSN erin is een ander soort bestand dan een
anonieme conceptbrief. Wat er met geüploade bestanden gebeurt en hoe lang ze
bewaard blijven, staat in de [privacyverklaring](/juridisch#gebruikers).

## 7. Veelgemaakte fouten

**"Ik vond niets, dus het bestaat niet."** Vaak ligt het aan het woord. Probeer
het synoniem of een breder begrip: niet *"huurcontract opzeggen wanprestatie"*
maar eerst *"ontbinding huurovereenkomst"*.

**"Deze uitspraak lijkt precies op mijn zaak."** Dat lijkt hij altijd. Kijk naar
het jaartal (is de wet veranderd?), de instantie (kantonrechter of Hoge Raad?)
en de status (vernietigd?) voordat u er iets op bouwt.

**"De AI zei het, dus het klopt."** Zie hoofdstuk 5.

**"Er staat geen vernietiging, dus het staat vast."** Zie hoofdstuk 3.

**"De Hoge Raad heeft altijd gelijk over mijn feiten."** De Hoge Raad gaat over
het recht, niet over de feiten. Een arrest zegt hoe een regel moet worden
uitgelegd, niet hoe uw situatie in elkaar zit.

## 8. Als u er niet uitkomt

Dit portaal vervangt geen mens. Voor een concrete zaak:

- **[Het Juridisch Loket](https://www.juridischloket.nl)** — gratis eerste
  juridisch advies
- **[Raad voor Rechtsbijstand](https://www.rvr.org)** — kijken of u recht heeft
  op een gesubsidieerde advocaat
- **Een rechtswinkel** in uw stad, vaak verbonden aan een universiteit
- **Uw rechtsbijstandsverzekering**, als u die heeft

Vragen of fouten over dit portaal: [info@neuralex.nl](mailto:info@neuralex.nl).