Kennisbank
Kennisbank
Praktische uitleg per rechtsgebied: wat je kunt doen, binnen welke termijn en wat het kost. 111 van 406 regels is door een mens gelezen — de rest volgt. Algemene informatie, geen juridisch advies.
Wetswijzigingen
Er gelden nieuwe regels. Bekijk wat er is veranderd en sinds wanneer — uitspraken van vóór die datum volgen de oude regel.
Verbintenissen
- Ik heb ruzie met de buren en wil het graag oplossen zonder rechtszaak. Bij een burenruzie kan een mediator helpen om samen afspraken te maken. Dat is vaak sneller dan een rechtszaak, en u houdt zelf de regie over de oplossing.
- De buren lopen over mijn grond naar hun tuin en zeggen dat dit mag. Een recht van overpad is een erfdienstbaarheid. Dat recht moet in de akte staan of door langdurig gebruik te goederen trouw zijn verjaard (meestal tien jaar); bestaat het recht niet, dan hoeft u de doorgang in beginsel niet te dulden.
- De buren hebben een schutting neergezet en ik ben het niet eens met de plek of met de kosten. Staat de schutting op de grens, dan is die in beginsel gemeenschappelijk eigendom en betaalt u samen het onderhoud. Plaatsen of verplaatsen zonder overleg kan onrechtmatig zijn.
- Er hangen takken van de boom van de buren over mijn tuin en de wortels drukken mijn bestrating op. Overhangende takken mag u pas zelf wegsnijden nadat u de buren heeft aangemaand om ze zelf weg te halen. Wortels die op uw erf doorgeschoten zijn, mag u weghakken; aanmanen is daar niet verplicht, maar wel verstandig. De boom zelf kappen mag niet, ook niet als hij te dicht bij de grens staat; daarvoor is toestemming van de buren of een rechter nodig.
- De buren hebben een uitbouw geplaatst en nu heb ik veel minder licht in huis. Vensters, balkons en muuropeningen dichter dan 2 meter bij de erfgrens mogen in beginsel niet zonder toestemming. Beperkt een bouwwerk uw licht, kijk dan ook naar de omgevingsvergunning: tegen zo'n besluit kunt u binnen zes weken bezwaar maken bij de gemeente.
- Volgens de buren loopt de grens nu anders omdat een stuk tuin al jaren bij hen in gebruik is. Wie een stuk grond lang ongestoord in bezit heeft, kan daar eigenaar van worden; voor onroerende zaken geldt in beginsel een termijn van 20 jaar. Of de verjaring is voltooid, beslist zo nodig de rechter.
Bestuur
- Ik ben het niet eens met een besluit van de gemeente en wil bezwaar maken. Tegen de meeste besluiten van de overheid kunt u schriftelijk bezwaar maken bij de instantie die het besluit nam. Het bezwaarschrift bevat uw naam, adres, de datum, welk besluit u aanvecht en waarom.
- Mijn bezwaartermijn loopt bijna af of is al verstreken, wat nu? U heeft zes weken om bezwaar te maken, gerekend vanaf de dag na de bekendmaking. Was u te laat, dan kan het bezwaar toch worden behandeld als u redelijkerwijs niet in verzuim was.
- Ik heb een aanslag voor gemeentelijke belastingen gekregen waar ik het niet mee eens ben. Voor gemeentelijke belastingen, zoals rioolheffing of afvalstoffenheffing, maakt u bezwaar bij de gemeente. Heffing en invordering gaan volgens dezelfde regels als bij rijksbelastingen.
- Ik heb een klacht over de gemeente maar word niet geholpen. Dien je klacht eerst schriftelijk in bij de organisatie zelf; die moet je klacht in principe binnen zes weken afhandelen en kan die termijn met vier weken verdagen (artikel 9:11 Awb). Pas als dat niet helpt, kun je naar de Nationale ombudsman, in de regel binnen een jaar nadat het misging.
- Mijn aanvraag voor kwijtschelding is afgewezen en ik wil weten wat ik kan doen. Tegen de afwijzing van uw kwijtscheldingsaanvraag kunt u bezwaar maken bij de gemeente. Doe dat binnen zes weken; kunt u het bedrag niet betalen, overleg dan intussen over een betalingsregeling.
- Ik kan mijn gemeentelijke belasting niet betalen en wil kwijtschelding aanvragen. Kwijtschelding is bedoeld voor mensen die een belastingaanslag niet of niet helemaal kunnen betalen. U vraagt het aan bij de gemeente waar u de aanslag van krijgt; de gemeente beoordeelt uw inkomen en vermogen.
- Ik heb een aanvraag gedaan of bezwaar gemaakt, maar ik hoor maar niets. Als het bestuursorgaan te laat beslist, kun je een ingebrekestelling sturen. De dwangsom gaat pas lopen als het bestuursorgaan daarna nog twee weken niets doet: € 23 per dag voor de eerste 14 dagen, € 35 per dag voor de volgende 14 dagen en € 45 per dag daarna, tot een maximum van 42 dagen en € 1.442 in totaal.
- Mijn bezwaar tegen de parkeerboete is afgewezen en ik wil naar de rechter. Na de uitspraak op uw bezwaar kunt u in beroep bij de rechtbank, binnen zes weken. U mag dat zonder advocaat doen.
- Ik ben het niet eens met de parkeerboete van de gemeente en wil bezwaar maken. Bezwaar maakt u bij de gemeente, binnen zes weken na de dagtekening van de aanslag. Betaal op tijd of vraag uitstel van betaling als u het bedrag nog niet kunt missen.
- Ik heb een parkeerboete van de gemeente gekregen, wat is dat eigenlijk? Een parkeerboete van de gemeente is een naheffingsaanslag parkeerbelasting. U betaalt het parkeergeld dat u nog schuldig was plus kosten; het aanslagbiljet mag aan het voertuig worden bevestigd en de aanslag is direct invorderbaar.
- Mijn WOZ-waarde is te hoog en ik krijg daardoor een hoge aanslag. De gemeente stelt de WOZ-waarde vast. Bent u het er niet mee eens, dan maakt u bezwaar bij de gemeente, niet bij de Belastingdienst. Dat moet binnen zes weken na de dagtekening van het aanslagbiljet.
- De gemeente heeft op mijn WOZ-bezwaar beslist en ik ben het nog niet eens met de uitspraak. Tegen de uitspraak op uw bezwaar kunt u in beroep bij de rechtbank. Dat moet binnen zes weken na de dag waarop de uitspraak aan u bekend is gemaakt.
- Ik studeer in het mbo en kan mijn prestatiebeurs niet terugverdienen. Moet ik die terugbetalen? In het mbo is de prestatiebeurs een gift zodra je met een diploma van de opleiding stopt, ongeacht hoe lang je erover deed. Stop je zonder diploma, dan moet je de prestatiebeurs in principe in tien jaar terugbetalen; je studentenreisproduct los daarvan in twintig jaar.
- Ik heb een betalingsachterstand op mijn studieleningschuld bij DUO. Wat gebeurt er nu? Betaal je je maandtermijn niet, dan stuurt DUO eerst een herinnering. Kom je daarna niet in de betalingsregeling en verzaak je niet, dan kan DUO de schuld via een gerechtelijke procedure incasseren en is ook de rente over de achterstand voor jou.
- Mijn kind heeft veel extra ondersteuning op school nodig. Wat is leerlinggebonden financiering (lgf)? Leerlinggebonden financiering is een extra budget dat het samenwerkingsverband kan geven zodat een kind dat ondersteuning nodig heeft op een gewone school extra hulp krijgt. De school of het samenwerkingsverband dient de aanvraag voor die toelaatbaarheid in bij de commissie.
- Mijn kind is gezakt voor het examen. Kan ik bezwaar maken tegen de examenuitslag? Na een gezakt examen kun je binnen vijf werkdagen beroep instellen bij de commissie van beroep van de school als je denkt dat er fouten zijn gemaakt in de examenuitslag. De commissie kan beslissen dat het werk wordt nagekeken, dat de uitspraak wordt herzien of dat een leerling toch is geslaagd.
- Ik heb een Woo-verzoek gedaan en hoor maar niets van de gemeente. Reageert het bestuursorgaan niet of te laat op je Woo-verzoek, stuur dan eerst een herinnering met een redelijke termijn. Laat het daarna nog na, dan kun je beroep instellen bij de rechtbank omdat er niet tijdig is beslist.
- Ik heb een klacht ingediend bij de gemeente en er wordt niet op gereageerd. De organisatie moet je klacht in beginsel binnen zes weken behandelen en kan die met vier weken verdagen. Blijft het stil, stuur dan een herinnering; daarna kun je terecht bij de Nationale ombudsman.
- Mijn kind heeft psychische of opvoedhulp nodig; hoe vraag ik jeugdhulp aan? Jeugdhulp regel je via de gemeente: je doet een melding of aanvraag en de gemeente onderzoekt samen met jullie welke hulp past. Ook de huisarts kan doorverwijzen; een diagnose is niet altijd nodig om te starten.
- Ik zorg thuis voor mijn partner of ouder en word zelf overbelast; kan de gemeente mij helpen? Als mantelzorger kun je bij de gemeente terecht voor ondersteuning, zoals respijtzorg die jou even verlicht, dagbesteding voor degene voor wie je zorgt of advies via een steunpunt. De gemeente moet in haar beleid rekening houden met mantelzorgers.
- Ik wil de zorg die ik krijg zelf inkopen met een persoonsgebonden budget; hoe werkt dat? Met een pgb krijg je een budget waarmee je zelf zorg inkoopt, bijvoorbeeld bij een bekende of een zorgbureau naar keuze. De gemeente geeft een pgb alleen als je kunt laten zien dat je het budget goed en veilig kunt beheren, en je moet over alle betalingen verantwoording afleggen.
- Waarom moet ik een eigen bijdrage betalen voor mijn zorg en hoeveel wordt dat? Wie zorg gebruikt vanuit de langdurige zorg, zoals verblijf in een zorginstelling, betaalt een eigen bijdrage die het CAK berekent op inkomen en vermogen; er geldt een maximum en bij verblijf houd je een zakgeldbedrag over. Ook voor thuiszorg kan een kleinere bijdrage gelden.
Belasting
- Ik heb een aanslag van de Belastingdienst gekregen en ben het er niet mee eens. Bezwaar maakt u bij de Belastingdienst, binnen zes weken na de dagtekening op het aanslagbiljet. Aanslagen die op hetzelfde biljet staan, kunt u in een bezwaarschrift aanvechten.
- Ik ben een heffingskorting vergeten op te geven bij mijn aangifte. Kan dat nog? Ben je een heffingskorting, zoals de arbeidskorting, vergeten op te geven of heb je die niet aangevinkt in je aangifte? Dan kun je je aangifte verbeteren of bezwaar maken tegen de aanslag. De Belastingdienst herrekent de aanslag dan opnieuw.
- Ik heb een naheffingsaanslag parkeerbelasting gekregen terwijl ik wel had betaald. Wat nu? Een naheffingsaanslag parkeerbelasting is een besluit waartegen je binnen zes weken bezwaar kunt maken. Betaal je wel degelijk, bijvoorbeeld met de parkeerapp, dan mag de gemeente jouw betalingsgegevens controleren. Maak alvast bezwaar, ook als je nog bewijs zoekt.
- Mijn voorlopige aanslag klopt niet; ik mis bijvoorbeeld korting of mijn situatie is veranderd. Kan ik die laten aanpassen? Een voorlopige aanslag is een schatting die de Belastingdienst gebruikt om in vaste termijnen te innen. Klopt die schatting niet, geef dan de verandering door of vraag om een nieuwe voorlopige aanslag. Uiteindelijk rekent de definitieve aanslag alles uit.
Sociale zekerheid
- Mijn aanvraag voor bijstand is afgewezen en ik weet niet wat ik nu kan doen. Tegen een afwijzing van bijstand kun je bezwaar maken bij de gemeente. Dat moet binnen 6 weken na de dagtekening van de beslissing; daarna wordt je bezwaar meestal niet meer behandeld.
- Ik heb dringend geld nodig voor een noodzakelijke uitgave en de gemeente heeft mijn aanvraag afgewezen. In bijzondere gevallen kan de gemeente toch bijstand verlenen als zeer dringende redenen daarom vragen (artikel 16 Participatiewet). Tegen een afwijzing kun je binnen 6 weken bezwaar maken.
- Mijn bijstandsuitkering is verlaagd met een maatregel. Als de gemeente vindt dat je een verplichting niet nakomt, kan ze de bijstand verlagen met een maatregel. Ontbreekt elke vorm van verwijtbaarheid, dan wordt van een verlaging afgezien. Je kunt binnen 6 weken bezwaar maken.
- De gemeente wil mijn bijstandsuitkering terugvorderen die ik eerder heb gekregen. De gemeente kan te veel betaalde bijstand terugvorderen; dat staat in paragraaf 6.4 van de Participatiewet. Je kunt tegen zo'n besluit binnen 6 weken bezwaar maken.
- Ik moet toeslag terugbetalen die ik heb gekregen. Een terugvordering van toeslagen moet je in principe binnen 6 weken na de dagtekening van de beschikking betalen. Ben je het er niet eens, dan kun je binnen 6 weken bezwaar maken; een beslissing op bezwaar duurt in principe 12 weken en kan eenmalig met 6 weken worden verlengd.
- Ik krijg geen WIA-uitkering omdat ik volgens UWV minder dan 35 procent arbeidsongeschikt ben. Voor de WIA geldt dat arbeidsongeschiktheid onder 35 procent buiten de uitkering valt; de laagste uitkeringsklasse begint bij 35 tot 45 procent arbeidsongeschiktheid (Wet WIA). Ben je het niet eens met de keuring, dan kun je binnen 6 weken bezwaar maken bij UWV.
- Ik heb een WW-uitkering en wil weten hoeveel sollicitaties ik moet doen. Zonder andere afspraak met UWV geldt dat je per periode van 4 weken minimaal 4 sollicitatieactiviteiten moet doen. Te weinig activiteiten kunnen gevolgen hebben voor je uitkering.
- UWV heeft mijn WW-uitkering geweigerd of stopt de uitkering. UWV beslist of je recht hebt op WW. Ben je het er niet mee eens, dan kun je binnen 6 weken bezwaar maken bij UWV; daarna kun je in beroep bij de rechtbank.
Verkeer
- Ik heb een dwangbevel gekregen voor een verkeersboete die ik niet heb betaald. Betaal je een verkeersboete niet, dan kan het CJIB een dwangbevel uitvaardigen. Tegen de tenuitvoerlegging kun je verzet doen bij de kantonrechter; het verzetschrift moet binnen twee weken na de betekening van het dwangbevel binnen zijn.
- Ik ben het niet eens met mijn verkeersboete en wil weten hoe ik bezwaar maak en of ik de boete eerst moet betalen. Tegen een Mulderboete ga je in administratief beroep bij de officier van justitie, binnen 6 weken na de brief; betalen is dan nog niet nodig en je krijgt automatisch uitstel. De officier beslist binnen 16 weken (verlengbaar met 10 weken) en kan de boete vernietigen of verlagen.
- Ik kan mijn verkeersboete niet (op tijd) betalen en wil weten wat er gebeurt en wat ik kan doen. Betaal je niet, dan volgt eerst een gratis herinnering en daarna een verhoging met 50 procent; na een nieuwe aanmaning met een betaaltermijn van 4 weken volgt nog eens 100 procent verhoging. Daarna kan een deurwaarder met dwangbevel komen en uiteindelijk zelfs gijzeling of rijbewijsinneming; meld je betalingsproblemen dus op tijd bij het CJIB.
- Ik ben de kentekenhouder maar reed niet zelf; de flitsboete is op mijn naam gekomen. Hoe krijg ik de boete van mij af? De boete wordt standaard naar de kentekenhouder gestuurd, maar de officier vernietigt hem als jij aannemelijk maakt dat een ander tegen je wil het voertuig gebruikte en je dat niet redelijkerwijs kon voorkomen, of als je met een huurovereenkomst (maximaal 3 maanden, bedrijfsmatig) of een vrijwaringsbewijs laat zien wie er echt reed of dat je het voertuig al had overgedragen.
- Ik heb een verkeersboete (letter M) en maak me zorgen dat dit in mijn strafblad komt of mijn VOG bemoeilijkt. Een Mulderboete is een administratieve sanctie en geen strafrechtelijke veroordeling: strafrechtelijke voorzieningen zijn bij wet uitgesloten en justitiële documentatie registreert alleen strafrechtelijke afdoeningen. Een verkeersboete met de letter M komt dus niet in je justitiële documentatie (strafblad); anders dan bij een strafbeschikking (letter O), die wél als veroordeling telt.
- Ik hoor dat je bij te hard rijden je rijbewijs kunt kwijtraken of een cursus moet volgen en vraag me af of dat ook bij een gewone boete geldt. Bij een Mulderboete (letter M) bestaat geen rijontzegging en geen verplichte cursus: de wet kent alleen de geldsom en sluit strafrechtelijke maatregelen uit. Alleen bij strafrechtelijke afhandeling (onder andere vanaf ongeveer 50 km/u te hard binnen de kom, of 40 buiten de kom) volgen invordering van het rijbewijs, ontzegging en eventueel een educatieve maatregel; bij een onbetaalde boete kan het rijbewijs kort worden ingenomen als dwangmiddel.
- Ik ben het niet eens met een strafbeschikking voor een verkeersovertreding en wil in verzet gaan. Verzet gaat binnen 14 dagen bij het parket dat op de strafbeschikking staat: per ondertekende brief, in persoon, of elektronisch. Alleen bij kleine boetes tot 340 euro (overtreding max 4 maanden oud bij toezending) loopt de termijn tot 6 weken na toezending.
- Ik ga in verzet tegen mijn strafbeschikking en vraag me af of ik eerst moet betalen. Nee, betalen is niet nodig en zelfs schadelijk voor uw verzet: wie vrijwillig betaalt doet afstand van verzet. Wacht met betalen tot uw verzet is afgehandeld.
- Ik heb verzet gedaan en krijg nu te maken met een zitting; welke rechter en wat kan die beslissen? Trekt de officier de strafbeschikking niet in, dan roept hij u op voor de rechtbank: bij overtredingen behandelt de kantonrechter de zaak, bij misdrijven de politierechter. De rechter beoordeelt de zaak opnieuw en vernietigt bij zijn oordeel de strafbeschikking.
- Ik ben te hard gereden en wil weten of ik een Mulderboete krijg of een strafbeschikking van het OM. Lichte snelheidsoverschrijdingen krijg je als administratieve boete (Mulder); zwaardere gaan als OM-strafbeschikking en komen wel op het strafblad. In het Besluit OM-afdoening staan snelheidsfeiten tot 30 km/h erbovenop binnen de bebouwde kom en tot 40 km/h op autosnelwegen.
- Ik heb binnen de bebouwde kom 31 km/u of meer te hard gereden (of elders zoveel dat het niet meer als administratieve boete kan) en ik krijg geen boete van het CJIB maar te maken met justitie. Het CJIB kan alleen feiten administratief afdoen die met tarief in de bijlage bij de WAHV staan. Binnen de bebouwdekom loopt die lijst voor personenauto's af bij 30 km/u te hard; daarboven vervolgt het openbaar ministerie, meestal bij de politierechter van de rechtbank.
- De politie heeft mijn rijbewijs ingevorderd na een ernstige snelheidsovertreding en ik heb het dringend nodig, bijvoorbeeld voor mijn werk. Vraag eerst binnen 10 dagen de officier van justitie om (voorlopige) teruggave met een korte brief met redenen. Besluit de officier tot inhouding, dan kun je met een klaagschrift bij de rechtbank vragen om tussentijdse teruggave; een advocaat is daarvoor niet verplicht.
- Na een aanhouding (alcohol of gevaarlijk rijgedrag) meldt het CBR zich en moet ik een cursus volgen, zoals de EMA of de cursus over gedrag en verkeer (EMG). Het CBR legt educatieve maatregelen op nadat de politie je heeft aangemeld, bijvoorbeeld na invordering van het rijbewijs. Doe je volledig mee aan de cursus, dan houd je je rijbewijs; weiger je, verschijn je niet of betaal je niet, dan verklaart het CBR je rijbewijs ongeldig.
- In mijn dagvaarding staat dat ik de verkeersregels in ernstige mate heb geschonden (zeer gevaarlijk rijgedrag), bijvoorbeeld heel hard rijden op een drukke plek. Ik dacht dat ik alleen te hard reed. Artikel 5a WVW verbiedt opzettelijk rijgedrag waarbij verkeersregels in ernstige mate worden geschonden en daarvan levensgevaar of gevaar voor zwaar letsel voor een ander te duchten is; te hard rijden is een expliciet voorbeeld. De straf kan oplopen tot 2 jaar gevangenis of een boete van de vierde categorie. Roekeloosheid is iets anders: die verzwaart alleen artikel 6 (ongeval met dood of letsel).
- Ik heb een boete of dagvaarding na een flitspaal, lasergun of trajectcontrole en ik twijfel of de gemeten snelheid wel klopt. Van de gemeten snelheid moet eerst een wettelijke correctie worden afgetrokken: 3 km/u bij snelheden tot en met 100 km/u en 3 procent daarboven (voor radar, laser, detector en trajectcontrole). Er wordt pas opgetreden als de gecorrigeerde snelheid de grens met ten minste 4 km/u overschrijdt.
- Ik heb in het buitenland een verkeersboete gekregen en woon in Nederland. Bij een boete uit een ander EU-land kan de vordering via de Europese kaderbeslissing ook in Nederland worden geïnd. Dan komt er meestal een Nederlands verzoek om informatie of een Nederlands dwangbevel van het CJIB. De boete zelf en bezwaar of beroep blijven bedoeld voor het land waar je de overtreding deed.
- Ik ben een beginner op de weg en hoor over een puntensysteem. In Nederland bestaat voor de gewone automobilist geen puntensysteem zoals in sommige andere landen. Elke overtreding wordt los beoordeeld; bij zware of herhaalde overtredingen kan de rechter of het OM het rijbewijs ongeldig laten verklaren of een cursus opleggen. Voor bijzondere voertuigen bestaat wel een registratie van punten die tot een maatregel kan leiden.
- Ik heb een strafbeschikking gekregen en wil verzet doen, maar heb het bedrag nog niet betaald. Voor verzet tegen een strafbeschikking hoef je in de meeste gevallen niet eerst te betalen; je moet in plaats daarvan zekerheid stellen, bijvoorbeeld een bankgarantie. Stel je die niet op tijd in, dan is het verzet niet ontvankelijk en lijkt het of je niets hebt gedaan.
- Ik kan mijn verkeersboete niet in één keer betalen. Kun je de boete niet in een keer betalen, dan kun je bij het CJIB een betalingsregeling vragen: je betaalt dan in vaste maandtermijnen. Vraag dit vóórdat de verhoging komt; je moet dan wel netjes op tijd elke termijn betalen.
- Ik ben kentekenhouder maar heb de overtreding niet zelf begaan; hoe krijgt de echte bestuurder de boete om de oren? De boete komt in eerste instantie bij de kentekenhouder terecht. De houder moet op verzoek van het OM de gegevens van de bestuurder geven; een bewust onjuiste of geen opgave kan tot een hogere boete aan de houder leiden. Wie de bestuurder is en de gegevens doorgeeft, krijgt meestal de boete zelf.
- Ik betwijfel of de flitspaal goed gemeten heeft. De meting is in beginsel goed als de meetinstallatie gekeurd en goed gebruikt is. In beroep mag je vragen om het keurings- of meetrapport; kan het OM dat niet of niet goed overleggen, dan kan de kantonrechter de boete laten vervallen. Eén twijfel is niet genoeg, je moet concrete aanwijzingen hebben.
- De politie heeft mijn rijbewijs ingenomen. Hoe krijg ik het terug? Bij een ernstige overtreding kan de politie het rijbewijs innemen en geeft de officier van justitie dat later vaak terug met of zonder voorwaarden, of houdt het vast tot de strafzaak klaar is. Tegen de invordering kun je binnen tien dagen een klaagschrift bij de officier van justitie indienen. Die beoordeelt dan of het rijbewijs terecht is ingenomen en of je het terugkrijgt.
- Ik heb een aanmaning en verhoging gekregen van het CJIB. Betaal je de boete niet binnen de eerste termijn, dan komt er eerst een herinnering of aanmaning en daarna een wettelijke verhoging. Die verhoging is vast in de wet; alleen bij bijzondere omstandigheden kan de kantonrechter hem matigen. Vraag bij het CJIB ook of een betalingsregeling nog kan.
- Ik ben net geslaagd en ben een beginner op de weg; ik hoor over een puntensysteem. In Nederland bestaat geen puntensysteem; overtredingen leiden tot boetes of strafzaken. Ben je nog geen vijf jaar in het bezit van je rijbewijs, dan kunnen het Openbaar Ministerie en de rechter bij ernstige overtredingen strenger zijn en eerder een rijontzegging eisen.
- Ik heb een strafbeschikking voor een verkeersovertreding gekregen en wil verzet doen, maar ik heb het bedrag nog niet betaald. Verzet is gratis en je hoeft niet eerst te betalen; wie wel betaalt, laat het verzet meestal vallen. Doe het verzet wel schriftelijk met duidelijke, geloofwaardige redenen, want zonder redenen kan het Openbaar Ministerie je verzet ongegrond verklaren.
- Ik kan mijn verkeersboete niet in één keer betalen. Vraag vóór het aflopen van de betaaltermijn aan het CJIB om uitstel of gespreid betalen; stil zwijgen leidt tot verhoging. Lukt betalen door geldnood echt niet, dan kan je gemeente je ook helpen via schuldhulpverlening.
- De flitsboete is naar mij als kentekenhouder gestuurd, maar ik heb niet zelf gereden; hoe geef ik door wie er reed? Als kentekenhouder vul je binnen de beroepstermijn het bijgesloten gegevensformulier in en meld je wie er reed, met naam, adres en geboortedatum. Gebeurt dat niet, dan blijft de sanctie op jou; deed de bestuurder het feit, dan krijgt die persoon zelf de boete.
- Ik betwijfel of de flitspaal of snelheidscamera mij goed gemeten heeft. Een goedgekeurd en gekalibreerd meetapparaat telt in de procedure als betrouwbaar bewijs; de rechter gaat er van uit dat de meting klopt. Twijfel je, dan moet jij concrete punten noemen, zoals een ontbrekende foto, een storing van het apparaat of gegevens die niet bij jouw auto passen.
- De politie heeft mijn rijbewijs ingenomen; mag ik nu nog rijden en hoe krijg ik het terug? Zolang je rijbewijs is ingevorderd of ingehouden mag je niet rijden; daar staat een aparte sanctie op. Vraag de officier van justitie om teruggave en ga je daarmee niet akkoord, dan kun je binnen 10 dagen met een klaagschrift naar de rechtbank.
- Na een aanhouding met te veel alcohol krijg ik een brief van het CBR over een cursus (EMA of EMG). Wat is het verschil en wat kost het? EMA is een korte alcoholcursus van een dagdeel en EMG een zwaardere cursus van twee dagen; je kiest meestal zelf welke je doet. Rond je de gekozen cursus volledig af, dan blijft je rijbewijs geldig; weiger je of haal je hem niet, dan verklaart het CBR je rijbewijs ongeldig.
- Ik heb mijn verkeersboete al betaald, maar ik krijg toch een aanmaning van het CJIB. Betaal je op tijd, dan stopt de invordering; soms kruisen betaling en aanmaning elkaar in de post. Stuur je betaalbewijs naar het CJIB, dan zet die de aanmaning en eventuele verhoging terug als de betaling klopt.
Omgeving
- De gemeente zegt dat ze zelf maatregelen komen nemen omdat ik de last niet heb uitgevoerd. Bij bestuursdwang voert de gemeente zelf uit wat jij had moeten doen. In de last onder bestuursdwang staat welke herstelmaatregelen je moest nemen en binnen welke termijn (artikel 5:24 Awb). Tegen de last kun je binnen 6 weken bezwaar maken.
- Ik krijg van de gemeente een last onder dwangsom als ik mijn erf niet opruim. Een last onder dwangsom betekent: je moet binnen een termijn iets herstellen, anders betaal je een bedrag per keer of per periode. In de last moet staan wat je moet doen en binnen welke termijn. Je kunt binnen 6 weken bezwaar maken tegen de last.
- Mijn buren hebben een omgevingsvergunning gekregen en ik ben het er niet mee eens. Als omwonende kun je in veel gevallen opkomen tegen een omgevingsvergunning: via bezwaar bij de gemeente of direct beroep bij de rechter, afhankelijk van de procedure. De bezwaar- of beroepstermijn is in de regel 6 weken. Het bevoegd gezag beslist op een aanvraag in principe binnen 8 weken, in sommige gevallen binnen 12 weken.
- Ik wil bouwen of verbouwen. Wanneer heb ik een omgevingsvergunning nodig? Of je een omgevingsvergunning nodig hebt, hangt af van wat je wilt bouwen en waar. Kleine aanbouwen en dakkapellen zijn vaak vergunningsvrij als ze aan maatregelen voldoen. Grotere bouwplannen of bouwen in een beschermd stadsgezicht vragen bijna altijd een vergunning.
- Ik wil mijn gronden of een gebied een andere bestemming geven. Hoe laat ik een bestemmingsplan of omgevingsplan wijzigen? Welke functies ergens mogen, staat in een bestemmingsplan of, sinds de Omgevingswet, in een omgevingsplan van de gemeente. Als jouw plan daar niet bij past, kun je de gemeente vragen het plan te wijzigen. De gemeente bepaalt zelf of en wanneer ze dat doet.
- Ik wil een boom in mijn tuin kappen. Heb ik een vergunning nodig? Voor het kappen van een boom kan een omgevingsvergunning nodig zijn, vooral in een beschermd stadsgezicht of als de boom in een gemeentelijke bomenlijst staat. Of dat zo is, hangt af van de regels van je gemeente. Zonder vergunning kappen kan een boete of terugplantplicht opleveren.
Huur
- Je huurcontract is afgelopen en je wilt je borg terug van de verhuurder. De verhuurder mag in beginsel maximaal twee maanden huur als borg vragen (beperking via de huurprijzenwetgeving voor sociale huur). Na het einde van de huur moet de borg worden terugbetaald met verrekening van gerechtvaardigde kosten; een vaste wettelijke 14-daagse termijn bestaat niet in het BW. Krijg je de borg niet terug, dan kun je de Huurcommissie of de rechter inschakelen.
- Je huurt een woning en er is een gebrek, bijvoorbeeld een kapotte cv-ketel of een lekkage. Wat kun je doen? De verhuurder moet gebreken verhelpen die jij meldt, tenzij dat onmogelijk is of te veel geld kost. Meld het gebrek eerst schriftelijk en geef de verhuurder redelijk de tijd; de wet noemt zes weken voordat je naar de Huurcommissie kunt voor huurvermindering.
- Je hebt huurachterstand opgebouwd en bent bang dat je je woning moet verlaten. Bij huurachterstand kan de verhuurder de huur opeisen en de rechter vragen het contract te beëindigen. Los je de achterstand snel op of maak je een duidelijke betalingsregeling, dan kun je ontruiming vaak nog voorkomen.
- Je hebt een geschil met je verhuurder en wilt naar de Huurcommissie. Hoe werkt die procedure? De Huurcommissie behandelt geschillen tussen huurder en verhuurder en streeft ernaar elke zaak in 4 tot 6 maanden af te ronden. Uitspraken zijn in de sociale huur en middenhuur meestal bindend; in de vrije sector geeft de commissie advies.
- Je verhuurder wil de huur verhogen en je vraagt je af of dat zomaar mag. De verhuurder moet een huurverhoging schriftelijk aankondigen. In de sociale huur moet dat minstens twee maanden voor de ingangsdatum, en je kunt als huurder bezwaar maken.
- Je bent het niet eens met de servicekostenafrekening van je verhuurder. Krijg je geen of een onduidelijke servicekostenafrekening, dan kan de Huurcommissie de afrekening controleren. In de sociale huur en middenhuur is de uitspraak bindend, in de vrije sector geeft de commissie advies.
- Je betaalt elke maand servicekosten en wilt weten waarvoor en of het bedrag klopt. Servicekosten zijn de vergoeding voor zaken en diensten rond de woning, zoals schoonmaak van de hal. De verhuurder moet daar jaarlijks een afrekening van sturen met wat je betaalde en wat de kosten waren.
- Ik betaal voor mijn kamer of woning een all-in bedrag: kale huur en alles erin. Ik wil weten wat ik precies betaal. Bij een all-in huurprijs is niet duidelijk wat de kale huur is (Het Juridisch Loket), en juist de kale huur bepaalt of je huur toetsbaar en redelijk is. Je mag de verhuurder schriftelijk een voorstel doen om de prijs op te splitsen in kale huur en een voorschot voor servicekosten en nutsvoorzieningen (art. 7:258 lid 1 BW). Een goed voorstel reikt uit van minimaal 55 procent kale huur en minimaal 25 procent voorschot van de all-in prijs (Huurcommissie). Gaat de verhuurder niet akkoord, dan mag je tot 6 weken na de voorgestelde ingangsdatum de Huurcommissie vragen over je voorstel te oordelen (art. 7:258 lid 3 BW).
Consument
- Je hebt een aannemer een verbouwing laten doen en wilt het werk opleveren. Waar moet je op letten? Als de aannemer meldt dat het werk klaar is, moet je het binnen een redelijke tijd keuren. Na oplevering is de aannemer bij bouwwerken ook aansprakelijk voor gebreken die je bij de oplevering redelijkerwijs niet kon ontdekken. Voor consumenten kan daarvan niet in je nadeel worden afgeweken.
- Een webshop of aanbieder verlengt je abonnement automatisch en je wilt dat stoppen. Wil je een abonnement opzeggen, doe dit schriftelijk of via de knop die de aanbieder hoort te bieden, en vraag om een bevestiging. Bewaar die bevestiging goed, zodat je kunt aantonen dat je hebt opgezegd.
- Je vlucht is geannuleerd of had grote vertraging. Waar heb je recht op? Bij een annulering of grote vertraging kun je een vaste vergoeding krijgen: 250 euro tot 1500 kilometer, 400 euro boven 1500 kilometer binnen de EU of tussen 1500 en 3500 kilometer daarbuiten, en 600 euro bij langere vluchten. Bij een alternatieve vlucht mag 50 procent worden afgetrokken.
- Je vlucht heeft veel vertraging of is geannuleerd. Krijg je eten, drinken en een hotel? Bij een lange vertraging moet de luchtvaartmaatschappij zorgen voor eten, drinken en communicatie: vanaf 2 uur bij korte vluchten, 3 uur bij middellange en 4 uur bij lange vluchten. Bij een annulering die minstens 2 weken van tevoren is gemeld, hoeft geen vergoeding te worden betaald.
- Je hebt iets gekocht en het product ging snel kapot. Wat zijn je rechten? Een product dat je koopt moet heel zijn en werken zoals beloofd. Gaat het kapot zonder dat jij dat schuld hebt, dan moet de verkoper het gratis herstellen of vervangen.
- De winkel wil je kapotte product niet gratis repareren. Welke rechten heb je dan? Krijg je een kapot product, dan beslist de winkel niet alles: je hebt recht op herstel of vervanging, en als dat niet kan, op geld terug of een prijsvermindering.
- Je hebt online betaald, maar de webshop levert niet. Wat kun je doen? Betaal je online en levert de webshop niet, dan kun je de koop ontbinden en je geld terugvragen. Stuur eerst een duidelijke brief of e-mail waarin je de webshop aanmaant en een deadline noemt.
- Een webwinkel levert niet en reageert nergens op. Welke stappen kun je nog zetten? Krijg je je bestelling niet en reageert de webshop niet, dan kun je naar een geschillencommissie als de winkel daarbij is aangesloten. Voor de rechter is de kantonrechter bevoegd en bij kleine bedragen betaal je 93 euro griffierecht.
- De Vergadering van Eigenaars neemt een besluit waarmee ik het niet eens ben. Kan ik dat aanvechten? Je kunt een besluit van de VvE bestrijden als het niet volgens de regels tot stand is gekomen (bijvoorbeeld zonder goede notulen of stemverhoudingen) of als het in strijd is met de wet of de splitsingsakte. Dat gaat via de rechter; een vordering tot vernietiging of vasthoudendheid hangt van de gronden af.
- Het VvE-bestuur onderhoudt niets aan het gebouw. Wat kan ik doen? Het VvE-bestuur moet het gemeenschappelijk onderhoud regelen conform de splitsingsakte en het beslisplan. Doet het dat niet, dan kun je het bestuur aanspreken, een buitengewone vergadering vragen en bij vastgelopen situaties de rechter inschakelen (opdracht tot onderhoud, of bestuursontheffing).
- De gemeente verhoogt mijn erfpachtcanon fors. Kan ik daartegen bezwaar maken? Het canon staat in een erfpachtcontract; verhogingen volgen de indexatiebepaling daarin of een herzieningsbesluit van het gemeentebestuur. Dat besluit is een besluit in de zin van de Awb: daartegen kan bezwaar (en beroep) worden gemaakt.
- De WOZ-waarde van mijn woning is fors omhoog gegaan en dat kost mij belasting. Wat kan ik doen? Tegen de beschikking met de WOZ-waarde kun je binnen zes weken bezwaar maken. De waarde moet kloppen met vergelijkbare woningen en de markt op de waardepeildatum; je kunt daarbij een eigen schatting of vergelijkingsmateriaal indienen.
- Ik ben aan de telefoon of aan de deur overhaald tot een dure aankoop of lening (zoals een thuisbatterij) en heb spijt. Telefonisch of aan de deur gesloten koop- of dienstencontracten vallen onder het herroepingsrecht: je mag binnen 14 dagen na levering van het product of het afsluiten van de dienst zonder redenen ontbinden (art. 6:230o BW). Is er opzettelijk gelogen of met kunstgrepen gewerkt, dan is de overeenkomst vernietigbaar wegens bedrog (art. 3:44 BW); die bevoegdheid vervalt 3 jaar nadat je het bedrog ontdekte (art. 3:52 BW). Vorder je geld terug met een korte, dwingende brief: dat is meestal sneller dan een procedure.
- Mijn vlucht was veel te laat of is gewoon geannuleerd. Kan ik een vergoeding van de luchtvaartmaatschappij krijgen? Voor vluchten vanuit een EU-luchthaven (en vluchten naar de EU met een EU-maatschappij) bestaan vaste passagiersrechten. Bij annulering heb je recht op terugbetaling of een andere vlucht en vaak ook een vaste compensatie: 250 euro tot 1500 km, 400 euro binnen de EU boven 1500 km en voor andere vluchten tussen 1500 en 3500 km, en 600 euro voor de overige vluchten (art. 7 Verordening 261/2004). Bij een aankomstvertraging van meer dan 3 uur staat dezelfde compensatie meestal open (Het Juridisch Loket). De maatschappij kan alleen wegkomen met een verwijzing naar buitengewone omstandigheden als ze aan kan tonen dat alles redelijke maatregelen niet hielpen (art. 5 lid 3).
- De webshop pronkt met schitterende reviews, maar het product valt flink tegen. Zijn die beoordelingen wel echt? Een webshop mag niet doen alsof reviews van echte kopers komen zonder dat zelf te controleren; dat is onder alle omstandigheden misleidend (art. 6:193g sub z BW). Valse reviews plaatsen of laten plaatsen is dat ook (art. 6:193g sub aa BW). Hoe de winkel met reviews omgaat is essentiële informatie die hij je vooraf moet geven (art. 6:193e lid 3 BW). Kwam je aankoop door zo'n misleidende praktijk tot stand, dan is de overeenkomst vernietigbaar en kun je je geld terugvragen (art. 6:193j lid 3 BW).
- Ik heb zonnepanelen en in mijn jaarafrekening klopt de teruglevering niet, of de leverancier vraagt ineens terugleverkosten. Heb je zonnepanelen en heb je geen aparte terugleveringsovereenkomst met een andere partij, dan moet je leverancier je teruggestuurde stroom verrekenen met je verbruik: dat is salderen (art. 2.31 Energiewet). Levert je meer terug dan je verbruikt, dan moet de leverancier voor het meerdere een redelijke vergoeding betalen, en die mag niet negatief zijn. Terugleverkosten mag een leverancier niet zomaar eenzijdig invoeren als daar niets over is afgesproken (kantonrechtspraak 2026). Let op: de wettelijke salderingsregeling vervealt per 1 januari 2027; daarna gelden nieuwe afspraken en voorwaarden.
Incasso & schulden
- Mijn beslagvrije voet is te laag omdat mijn huur hoog is. Je kunt de beslagvrije voet laten verhogen als je woonkosten ten minste 10 procent hoger zijn dan het bedrag uit de Wet op de huurtoeslag. Dat gaat op verzoek van jou en geldt voor zolang je die hoge woonkosten hebt.
- Er is beslag gelegd op mijn bankrekening of loon. Bij beslag op loon of een uitkering blijft altijd een deel buiten het beslag: de beslagvrije voet. Beslag onder een derde is alleen geldig voor zover een periodieke betaling de beslagvrije voet overtreft.
- Ik krijg post van een deurwaarder en weet niet wat die mag. Een gerechtsdeurwaarder mag aanmanen en namens de schuldeiser dagvaarden. Voor executoriaal beslag is meestal een executoriale titel nodig, zoals een vonnis; in sommige gevallen kan de rechter al eerder toestemming geven voor beslag (conservatoir beslag). Je kunt om uitleg en een specificatie vragen.
- Ik heb een rekening niet betaald en nu stuurt het incassobureau extra kosten. Buitengerechtelijke incassokosten zijn aan een maximum gebonden. De schuldeiser mag over de eerste 2500 euro 15 procent rekenen, over de volgende 2500 euro 10 procent, over de volgende 5000 euro 5 procent, over de volgende 190000 euro 1 procent en over het meerdere 0,5 procent, met een maximum van 6775 euro en een minimum van 40 euro.
- Het incassobureau wil kosten rekenen terwijl ik nog niets gehoord had over een aanmaning. Kosten ter verkrijging van voldoening buiten rechte moeten redelijk zijn en mogen niet hoger zijn dan de wettelijke staffel. Bij een handelsovereenkomst geldt een minimum van 40 euro. Wie de kosten wil aanvechten, kan dat het beste schriftelijk en gemotiveerd doen.
- Ik heb meerdere schulden en wil hulp om eruit te komen. Schuldhulp begint meestal bij de gemeente met een minnelijk traject. Lukt dat niet, dan kan de rechtbank de wettelijke schuldsanering uitspreken. De rechtbank toetst onder meer of je te goeder trouw bent geweest en of je je aan de verplichtingen houdt.
- De vordering is al heel oud en ik vraag me af of ik nog moet betalen. Veel geldvorderingen verjaren na vijf jaar, gerekend vanaf de dag na het moment waarop de vordering opeisbaar werd. Algemene vorderingen verjaren na twintig jaar. De verjaring kan worden gestuit, bijvoorbeeld door een aanmaning of een rechtszaak, waarna de termijn opnieuw begint te lopen.
- Ik kan mijn schulden niet meer betalen en wil hulp van de gemeente. Je kunt bij je gemeente een schuldhulpvraag doen; de gemeente moet je helpen een regeling of schuldenhulpverlening te vinden. Daarvoor moet je meewerken: documenten geven en afspraken nakomen. De gemeente mag de hulp stoppen als je niet meewerkt of nieuwe schulden maakt.
- De schuldhulpverlener noemt de wsnp. Wat is dat en hoe werkt het? De wsnp is de wettelijke schuldsanering voor particulieren: een rechterlijke regeling van drie jaar waarin je leefgeld krijgt en je schulden na afloop meistens zijn kwijtgescholden. De rechtbank benoemt een bewindvoerder en je moet drie jaar trouw meewerken. Wie in die tijd nieuwe schulden maakt of niet meewerkt, kan worden afgekeurd.
- Ik wil buiten de rechter om een regeling met crediteuren treffen. Je mag met je schuldeisers een minnelijke regeling afspreken: bijvoorbeeld dat zij genoegen nemen met een deel van de schuld of een langere betaaltijd. Dat moet je schriftelijk vastleggen en alle schuldeisers moeten meedoen; een enkele tegenspreekster kan de regeling blokkeren. Lukt dat niet, dan is de wsnp via de rechtbank een volgende stap.
- Ik kan mijn rekeningen en schulden niet meer betalen en wil hulp van de gemeente. De gemeente moet je helpen als je je schulden niet meer kunt betalen; je meldt je bij de afdeling schuldhulpverlening. Je levert gegevens in over inkomen, uitgaven en schulden, en daarna onderhandelt een schuldhulpverlener namens jou met schuldeisers.
- De schuldhulpverlener noemt de wsn-P; hoe lang duurt die en wat mag ik niet doen? De wettelijke schuldsanering duurt maximaal 36 maanden en wordt door de rechtbank uitgesproken. Je leeft in die tijd van een vrij te laten bedrag en betaalt wat je kunt; komt de termijn goed door, dan wordt het restant van je schulden kwijtgescholden.
- Er wordt beslag gelegd op mijn loon; wat moet mijn werkgever doen en kan ik daarvoor worden ontslagen? Je werkgever moet het beslag uitvoeren en houdt vanaf de eerstvolgende loonbetaling het deel boven de beslagvrije voet in en betaalt dat door. Voor het eerste loonbeslag mag je werkgever je daar niet voor opzeggen; pas bij herhaald beslag kan ontslag in bijzondere gevallen worden toegelaten.
- Ik heb een brief van een buitenlands incassobureau over een oude vordering gekregen; moet ik die betalen? Ook een buitenlands incassobureau moet bij consumenten in Nederland de Nederlandse regels volgen: eerst een betaalherinnering en pas daarna begrensde incassokosten. Check eerst of de vordering klopt, of ze niet verjaard is en of het bureau echt bestaat, voordat je betaalt.
- Mijn schuld is misschien verjaard; hoe roep ik dat in bij de schuldeiser? Verjaring werkt niet automatisch: de rechter houdt er alleen rekening mee als jij je er schriftelijk op beroept. De schuldeiser kan de verjaring wel stuiten met een aanmaning of rechtszaak, waarna de termijn opnieuw loopt; reageer daarom snel en bewaar alle briefwisseling.
- Ik hoor dat mijn lening of betalingsachterstand in het BKR staat; wat betekent dat voor een nieuwe lening? Geldverstrekkers checken bij elke lening het BKR; daar staan je kredieten en je betaalgedrag. Een achterstandscodering kan een nieuwe lening of hypotheek blokkeren; na aflossing blijft een registratie nog enige tijd zichtbaar voordat die verdwijnt.
- Ik krijg een brief van een gerechtsdeurwaarder met extra kosten; wat mag die rekenen bij een incasso? Een gerechtsdeurwaarder krijgt bij een gewone incasso een vaste vergoeding per fase, vastgesteld bij besluit; hoge losse incassokosten zoals een incassobureau die rekent, horen daar niet bij. Vraag altijd een specificatie en betwist kosten die niet bij het besluit passen.
- Ik wil met mijn schuldeisers zelf een regeling afspreken, zonder tussenkomst van de rechter. Je mag met schuldeisers altijd zelf een schuldenregeling afspreken; leg elk akkoord schriftelijk vast. Sluit alle schuldeisers bij dezelfde regeling in, want wie niet meedoet kan alsnog sommeren of beslag laten leggen.
- Ik heb een brief van een incassobureau gekregen met extra kosten erbovenop. Een schuldeiser of incassobureau mag pas incassokosten rekenen als er eerst een herinneringsbrief is gestuurd waarin je nog minimaal 14 dagen betaaltijd krijgt. Zonder zo'n brief, of als de gegevens niet kloppen, ben je de incassokosten niet verschuldigd. Sinds 1 oktober 2026 hoef je bij een incassobureau dat niet in het Justis-register staat helemaal geen incassokosten en oplopende rente te betalen.
- Ik kan een rekening of schuld niet in een keer betalen. Neem contact op voordat de betaaltijd om is en doe een concreet voorstel: hoeveel je per maand kunt betalen en vanaf wanneer. Vraag om een schriftelijke bevestiging. De schuldeiser hoeft niet mee te werken, maar een regeling is bijna altijd goedkoper en rustiger dan incassokosten, rente of een procedure.
Arbeid
- Mijn dienstverband is afgelopen en ik wil een getuigschrift. De werkgever moet je op verzoek een getuigschrift geven. Daarin staan je werkzaamheden, de arbeidsduur en de begin- en einddatum. Gegevens over de manier waarop je je werk deed en waarom het dienstverband eindigde, komen er alleen in als je daar zelf om vraagt.
- Ik krijg steeds nieuwe tijdelijke contracten bij dezelfde werkgever. Volgen tijdelijke contracten elkaar op met tussenpozen van maximaal zes maanden, dan is de keten na 36 maanden of na meer dan drie contracten afgelopen: het laatste contract geldt dan als een contract voor onbepaalde tijd. Bij cao kan hiervan worden afgeweken.
- Ik heb gewerkt maar mijn loon is niet betaald. De werkgever moet je loon op de afgesproken tijd betalen. Betaalt hij niet, dan kun je schriftelijk om betaling vragen met een termijn, en daarna kan wettelijke rente en verdere actie volgen. Bewaar je urenregistratie en loonstroken.
- Mijn baas zegt dat ik per direct ontslagen ben zonder opzegtermijn. Ontslag op staande voet kan alleen bij een dringende reden, zoals gedrag waardoor de werkgever het dienstverband niet langer kan laten voortduren. De werkgever moet het ontslag wel direct geven. Inhoudelijk toetst de rechter of de reden echt zo ernstig was.
- Mijn werkgever betaalt de transitievergoeding niet. Wat kan ik doen? De transitievergoeding vraag je niet aan bij een instantie: je werkgever moet hem zelf betalen. Betaalt hij niet, dan moet je binnen 3 maanden na het einde van je dienstverband een verzoekschrift bij de kantonrechter indienen. Daarna vervalt je bevoegdheid.
- Ik word ontslagen en wil weten hoe hoog de transitievergoeding is. De transitievergoeding is gelijk aan een derde van het loon per maand voor elk jaar dienstverband, plus een evenredig deel voor een kortere periode (art 7:673 lid 2 BW). Het maximum bedrag wordt jaarlijks aangepast.
- Ik wil zelf een regeling treffen met mijn werkgever over het einde van mijn contract. In een vaststellingsovereenkomst leg je vast wanneer het dienstverband eindigt en wat je meekrijgt, zoals een vergoeding, verlof of een getuigschrift. Zet alles op schrift, ook afspraken over werk vrijstellen en concurrentiebeding.
- Ik werk als zzp-er maar eigenlijk lijkt het gewoon een baan. Werkt iemand voor een laag uurtarief, dan gaat de wet ervan uit dat er een arbeidsovereenkomst is: het rechtsvermoeden. Dat versterkt de positie van kwetsbare werkenden en pakt schijnzelfstandigheid aan. De precieze regeling treedt in werking op 31 december 2026.
- Ik werk als zzp'er en wil weten wat er in mijn opdrachtcontract moet staan. In een zzp-contract staan de afspraken over het werk, je tarief en de duur. Laat bewust weg wat op een baan lijkt, zoals een vast salaris, een opzegtermijn of leiding van de opdrachtgever.
- Wat is een modelovereenkomst voor de DBA en waarom is die belangrijk? Met een modelovereenkomst laat je vooraf zien dat je werk als zzp'er geen baan is. Gebruik je het getoonde model onveranderd, dan is de kans groot dat de opdrachtgever geen premies voor sociale verzekeringen hoeft in te houden.
- Ik wil als zzp'er verder groeien naar een vof of een bv. Wat verandert er juridisch? In een vof werk je samen met andere ondernemers en ben je met je hele vermogen aansprakelijk voor de schulden van de zaak. In een bv is het bedrijf zelf aansprakelijk, maar heb je meer administratie en meer formele regels.
- Ik word ziek als zzp'er en krijg geen doorbetaling. Wat kan ik regelen? Als zzp'er is er geen werkgever die je inkomen doorbetaalt, dus bij ziekte stopt je inkomsten. Je vangt dat op met een verzekering voor ondernemers of een spaarbuffer, en bij zwangerschap geef je als zelfstandige een uitkering aan op grond van de Wazo.
Familie
- Mijn inkomen is veranderd en ik wil dat de alimentatie wordt aangepast. Alimentatie kan worden gewijzigd als er iets belangrijks is veranderd, bijvoorbeeld je inkomen, de zorg voor kinderen of de kosten van levensonderhoud. Eerst probeer je het samen of met hulp van een mediator; lukt dat niet, dan kan de rechter aanpassen.
- Ik wil mijn kind blijven zien na een scheiding of conflict. Een kind heeft recht op contact met beide ouders. Omgang kan alleen worden ontzegd als dat nodig is voor het belang van het kind, bijvoorbeeld bij ernstige problemen. De rechter kan ook een omgangsregeling opleggen, en kan later de situatie opnieuw bekijken als er iets verandert.
- Ik wil scheiden. Hoe start ik de echtscheidingsprocedure? Een echtscheiding start met een verzoekschrift van een advocaat bij de rechtbank; dat kan samen met één advocaat als jullie het eens zijn. De rechter bekrachtigt de scheiding en beslist ook over kinderen, alimentatie en de woning als jullie er samen niet uitkomen.
- Wat moet er in een ouderschapsplan staan als we scheiden? In een ouderschapsplan leggen ouders vast hoe zij de zorg en opvoeding na de scheiding regelen. Er moeten minimaal afspraken in staan over de huisvesting, het contact met het kind en de kosten van verzorging en opvoeding; bij gezamenlijk gezag is zo'n plan verplicht.
- Ik ben niet getrouwd en wil het gezag over mijn kind regelen. Hoe doe ik dat? Bij geboorte heeft de moeder het gezag; de vader of duomoeder krijgt gezamenlijk gezag als jullie getrouwd zijn, een partnerschap hebben of het kind samen hebben erkend. Zonder huwelijk of erkenning kun je het gezamenlijk gezag bij de rechtbank vragen; dat gaat via een verzoekschrift met een advocaat.
- Ik wil mijn eigen naam of de naam van mijn kind veranderen. Hoe werkt dat? Een naamswijziging vraag je aan bij de rechtbank; het rechtbank secretarie beslist daarover. Voor een kind jonger dan zestien dienen beide ouders samen de aanvraag in en is toestemming van het kind vanaf twaalf jaar nodig; er moeten zwaarwegende redenen zijn.
- Er is huiselijk geweld. Kan de burgemeester een tijdelijk huisverbod opleggen? De burgemeester kan bij huiselijk geweld een tijdelijk huisverbod opleggen van tien dagen. Is de dreiging niet over, dan kan het huisverbod worden verlengd tot ten hoogste vier weken na de oplegging; de verlenging wordt met redenen omkleed bekendgemaakt.
- Mag ik mijn kind mee naar het buitenland nemen na een scheiding? Hebben jullie samen het gezag, dan mag je het kind niet zomaar naar het buitenland verhuizen of mee op reis nemen zonder toestemming van de andere ouder of van de rechter. Een omgangsregeling of reisverbod in het ouderschapsplan kan dat verder beperken.
Privacy
- Ik wil weten welke gegevens een bedrijf over mij heeft. Je hebt recht om te horen of er persoonsgegevens over jou worden verwerkt en om een kopie te krijgen. Bedrijven en organisaties moeten daarop reageren. Je kunt ook vragen om correctie of verwijdering als de gegevens niet kloppen.
- Ik heb om mijn gegevens gevraagd maar krijg geen antwoord. Een organisatie moet binnen een maand op je verzoek reageren. Is het verzoek ingewikkeld of zijn er veel verzoeken, dan kan die termijn met twee maanden worden verlengd, met bericht aan jou. Krijg je geen antwoord, dan kun je een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
- Ik wil weten welke gegevens de gemeente over mij heeft. Hoe vraag ik inzage aan? Ook overheden moeten op een inzageverzoek reageren en uitleggen wat er met je gegevens gebeurt. Je krijgt een kopie van je persoonsgegevens, en van gegevens die door een algoritme of systeem over je zijn gebruikt als dat in de wet staat.
- Een zoekresultaat over mij moet van internet af. Hoe vraag ik verwijdering aan? Je kunt een organisatie of zoekmachine vragen om persoonsgegevens te verwijderen, bijvoorbeeld als de gegevens niet kloppen of niet meer nodig zijn. De organisatie weegt jouw belang af tegen het recht op informatie van anderen en mag weigeren als er bijvoorbeeld een journalistieke of maatschappelijke rol speelt.
- Er is een datalek bij een organisatie waar ik klant ben. Krijg ik bericht? Na een datalek moet een organisatie het lek bij de Autoriteit Persoonsgegevens melden. Als het lek voor jou hoge risico's heeft, bijvoorbeeld voor identiteitsfraude, moet de organisatie jou dat ook zelf vertellen en uitleggen wat je kunt doen.
- Een organisatie reageert niet op mijn privacyverzoek. Hoe dien ik een klacht in bij de Autoriteit Persoonsgegevens? Reageert een organisatie niet of niet tijdig op je privacyverzoek, dan kun je een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens. De toezichthouder kan de organisatie aanpakken en, bij ernstige overtredingen, een boete opleggen.
- Websites volgen mij met cookies. Wat mag dat en hoe stop ik dat? Voor cookies die je volgen of die je voorkeuren opslaan moet een website eerst je toestemming vragen. Je moet toestemming ook altijd makkelijk kunnen intrekken, en de website mag je niet bewust nadelig behandelen als je weigert.
- Ik wil geen reclame meer ontvangen per post, e-mail of telefoon. Hoe stop ik direct marketing? Je kunt bij een organisatie bezwaar maken tegen gebruik van je gegevens voor directe marketing; dan moet die organisatie daarmee stoppen. Voor ongewenste telefoonreclame gelden daarnaast aparte regels; bedrijfstelefoonnummers mogen alleen worden gebeld als je daarvoor toestemming hebt gegeven.
Procesrecht
- Ik heb een juridisch probleem maar geen geld voor een advocaat. Het Juridisch Loket geeft gratis juridisch advies. Online is er voor iedereen informatie, en mensen met een laag inkomen kunnen ook gratis bellen of langskomen voor advies van een jurist. Je kunt er terecht voor vragen over werk, wonen, geld en meer. Als een advocaat nodig is, helpt het Loket je verder, bijvoorbeeld met een toevoeging of een verwijsbrief.
- Ik heb haast en wil dat een rechter snel iets doet in mijn zaak. In spoedeisende zaken kan de rechter een onmiddellijke voorziening bij voorraad geven: het kort geding. Je hebt daarvoor meestal een advocaat nodig. De zaak wordt behandeld in een zitting en de rechter kijkt of wachten echt niet kan.
- Ik heb een rechtsbijstandverzekering en vraag me af of die mijn zaak dekt. Een rechtsbijstandverzekering kan de kosten van juridische hulp betalen, maar wat wel en niet gedekt is, staat in je polis. Meld je zaak zo snel mogelijk bij je verzekeraar. Soms mag je zelf een advocaat kiezen; dat hangt van de zaak en de polis af.
- Ik kan een advocaat niet betalen en wil weten wat de kosten zijn. Met een toevoeging betaalt de overheid een deel van je advocaatkosten als je inkomen onder de grens valt. Meestal betaal je dan nog wel een eigen bijdrage. Aanvragen gaat via de advocaat en de Raad voor Rechtsbijstand.
- Ik wil snel een gerechtelijke beslissing. Hoe werkt een kort geding en wat kost het? In een kort geding vraagt de rechter binnen enkele weken een voorlopige beslissing. Dat helpt als je niet kunt wachten op de gewone procedure, bijvoorbeeld bij dreigende schade. De beslissing is voorlopig; daarna kan alsnog een volledige procedure volgen.
- Ik kan een advocaat niet betalen. Hoe vraag ik een toevoeging (gesubsidieerde rechtsbijstand) aan? Met een toevoeging betaal je alleen een eigen bijdrage en betaalt de staat de rest van de advocaatkosten. Je vraagt die aan via de advocaat van jouw keuze, die kijkt naar je inkomen en vermogen. Boven een bepaald inkomen kom je niet in aanmerking.
- Ik heb een zaak gewonnen: welke proceskosten kan ik van de tegenpartij eisen? Wie een civiele zaak wint, kan meestal een vergoeding van proceskosten eisen: griffierecht en een vaste vergoeding voor advocaatkosten volgens een tabel. Bij buitengerechtelijke incassokosten of buitengewone kosten kan meer worden toegekend. De rechter bepaalt uiteindelijk het bedrag.
- De rechter heeft in mijn afwezigheid een verstekvonnis gewezen. Kan ik daartegen verzet doen? Ben je niet verschenen op de zitting en is er een verstekvonnis tegen je gewezen, dan kun je binnen vier weken verzet doen. Je vraagt dan aan de rechter om het vonnis ongedaan te maken en de zaak opnieuw te laten behandelen. Laat je dat na, dan is het vonnis definitief.
- Ik heb een geschil met een andere partij en wil liever niet naar de rechter: hoe stel ik een schikking voor? Met een schikking (vaststellingsovereenkomst) spreken partijen bindend af hoe het geschil wordt opgelost, ook als de wet anders zou zeggen. Schikken is vaak sneller, goedkoper en zekerder dan procederen: je kent de uitkomst vooraf en vermijdt griffierecht en maanden wachten. Doe je voorstel schriftelijk, met een bedrag of duidelijke afspraak, een termijn en de afspraak dat daarmee alles is afgehandeld.
Erfrecht
- Ik wil een testament laten opmaken. Wat kost dat en wat kan erin? In een testament leg je zelf vast wie je erft, wie de kinderen bijstand krijgt en wie de nalatenschap afwikkelt als executeur. Je laat het opmaken bij de notaris; er zijn ook goedkope varianten zoals een onderhandse akte, maar een notariële akte is de veiligste weg.
- Hoe verdelen we de erfenis tussen de erfgenamen? Erfgenamen worden samen eigenaar van de nalatenschap en moeten de boedel verdelen, vaak met hulp van een notaris. Zijn er schulden of wil een erfgenaam niet meewerken, dan kan de notaris een verdeling opmaken of de rechter een boedelbeschrijving laten maken.
- Ik ben in een testament benoemd als executeur, maar ik wil dat niet. Wat kan ik doen? Je hoeft de rol niet te accepteren: benoemd worden verplicht niet. Je kunt de benoeming weigeren door te verklaren dat je de taak niet aanvaardt, of je laat de rol aan je voorbij gaan en de andere erfgenamen nemen het werk op; de erfgenamen kunnen ook om een vervanger vragen.
- Ik ben erfgenaam en ik zit in conflict met de executeur over de afwikkeling van de nalatenschap. De executeur is verplicht om na zijn beheer rekening en verantwoording af te leggen (art. 4:151 BW). Begin bij een conflict met een schriftelijk verzoek om overzicht en stel een redelijke termijn. Doet de executeur zijn werk structureel niet goed, dan kan de kantonrechter hem ontslaan, op eigen verzoek of om gewichtige redenen (art. 4:149 BW). Probeer eerst schriftelijk en met advies uit te komen; een procedure is het laatste middel.
Straf
- Ik heb een strafbeschikking gekregen en ben het niet eens met de straf. Hoe doe ik verzet? Tegen een strafbeschikking van het Openbaar Ministerie kun je binnen veertien dagen verzet doen bij de rechtbank. Dat kan per brief of digitaal; je hoeft niet naar de rechtbank te komen als je dat niet wilt. Doet de rechtbank uitspraak, dan kan daarna soms hoger beroep.
- Ik heb een transactievoorstel van het Openbaar Ministerie gekregen. Moet ik betalen of kan ik beter verzet doen? Met een transactie koopt je het OM af: je betaalt en dan wordt de zaak niet naar de rechter gebracht. Ben je het niet eens met het voorstel, doe dan geen betaling maar verzet binnen veertien dagen; de rechter kijkt er dan naar. Twijfel je, vraag dan eerst gratis advies.
- Het OM wil mijn zaak seponeren of heeft dat al gedaan. Kan ik daartegen bezwaar maken? Als slachtoffer kun je bezwaar maken als het OM een zaak wil seponeren; de rechtbank kijkt dan of het sepot terecht is. Als verdachte kun je juist vragen om snelle duidelijkheid, maar niet inhoudelijk bezwaar maken tegen een sepot. Een sepot betekent dat de zaak niet voor de rechter komt.
- Ik ben verdacht van een strafbaar feit en word opgeroepen voor verhoor. Wat zijn mijn rechten? Als verdachte heb je het recht om te zwijgen en het recht op bijstand van een advocaat, ook vóór het verhoor. Heb je geen advocaat, dan kan er een worden toegewezen; de eerste bijstand kost je meestal niets. Niemand mag dwang gebruiken om een verklaring te krijgen.
- Ik ben slachtoffer van een misdrijf en wil schadevergoeding van de dader. Hoe pak ik dat aan? Als slachtoffer kun je in het strafproces een vordering indienen: de rechter laat de dader dan in het strafvonnis je schade betalen. Dat kan bij materiële schade, zoals kapotte spullen, en bij gevolgen zoals pijn en verdriet is er ook een aparte regeling. Soms betaalt het Schadefonds als de dader niet betaalt.
- Ik heb een voorwaardelijke straf met proefverlof gekregen. Wat betekent dat en wat moet ik doen? Bij een voorwaardelijke straf hoef je de straf niet direct uit te zitten, zolang je je aan de voorwaarden houdt tijdens de proeftijd. De reclassering begeleidt je en kan melding maken bij de rechter als het misgaat. Dan kan de voorwaardelijke straf alsnog worden uitgevoerd.
- Wat is TBS en wat betekent dat voor de dader en het slachtoffer? TBS is een maatregel voor daders die door een psychische stoornis niet volledig verantwoordelijk zijn voor hun feit. De dader krijgt dan behandeling, eerst vaak in een kliniek en later begeleid op pad in de samenleving. Voor slachtoffers betekent TBS dat de dader lang onder toezicht blijft.