Neuralex RechtspraakNeuralex Rechtspraak
Inloggen staging

Kennisbank

Wetswijzigingen

Wat is er veranderd in het recht, sinds wanneer, en wat betekent dat voor uitspraken van vóór die datum. Algemene informatie, geen juridisch advies.

Verlenging loondoorbetalingsplicht bij ziekte van één naar twee jaar (art. 7:629 BW)

geldt sinds 1998-01-01 BW 7:629

Was: Vóór 1 januari 1998 moest de werkgever bij ziekte één jaar (52 weken) het loon grotendeels doorbetalen; daarna viel de werknemer onder de Ziektewet.

Wordt: Sinds 1 januari 1998 moet de werkgever bij ziekte twee jaar (104 weken) het loon doorbetalen: in het eerste jaar ten minste het minimumloon en daarna 70% van het loon. Na twee jaar kan de werknemer een WIA-uitkering aanvragen.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken over loon bij ziekte van vóór 1998 gaan uit van een doorbetalingsplicht van één jaar. Voor zaken van daarna is de periode van twee jaar en de aansluiting op de WIA van belang.

Wet verbetering poortwachter: reïntegratieverplichtingen bij ziekte en loonsanctie (art. 7:658a, 7:660a, 7:629a BW)

geldt sinds 2002-04-01 BW 7:658a7:660a7:629a

Was: Vóór de Wvp had de werkgever bij ziekte twee jaar loon door te betalen, maar de wet gaf weinig handvatten om de zieke werknemer te verplichten mee te werken aan reïntegratie. De Rol van bedrijfsarts en de verplichtingen waren beperkt geregeld.

Wordt: Sinds de Wvp moet de werkgever een plan van aanpak opstellen en passende arbeid aanbieden (art. 7:658a BW); de werknemer moet meewerken aan reïntegratie en passende arbeid aanvaarden (art. 7:660a BW). Doet de werknemer dat niet, dan kan de werkgever het loon stopzetten (loonstop). Bij een loonvordering in court is een verklaring van het UWV vereist (art. 7:629a BW). Het UWV toetst de reïntegratie-inspanningen bij de WIA-aanvraag.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken over ziekte en loondoorbetaling van vóór 1 april 2002 gingen uit van minder strenge reïntegratieverplichtingen. De poortwachterregels en loonstop zijn daarna van kracht geworden; oude uitspraken zeggen niets over deze sanctiemogelijkheid.

Ontslag op staande voet (7:678) — Wwz-herstructurering

geldt sinds 2015-07-01 BW 7:678

Was: Dringende reden werd breder geïnterpreteerd; verwijtbaarheid stond minder expliciet in de tekst.

Wordt: Sinds de Wwz expliciet: opzegging wegens dringende reden met onmiddellijke mededeling; verwijtbaar handelen is expliciet gemaakt en de eis van 'onmiddellijke' mededeling is strakker.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken hanteren een iets ruimer toetsingskader voor dringende redenen.

Wwz: loonopgave bij elke voldoening (7:626)

geldt sinds 2015-07-01 BW 7:626

Was: Er bestond geen verplichting tot gespecificeerde loonopgave bij elke loonvoldoening.

Wordt: De werkgever moet bij elke voldoening een schriftelijke of elektronische opgave geven van het loonbedrag, de bestanddelen en de inhoudingen (7:626).

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken verwijzen naar de oude opbouw; artikelenumbering en bewoordingen verschillen.

Uitzendverbod/allocatie: doorbetaling fase-systeem vereenvoudigd

geldt sinds 2015-07-01 BW 7:690

Was: Het fase-systeem (a/b/c) in uitzendcontracten was een cao-constructie (ABU/NBBU); BW kende alleen de uitzenddefinitie (7:690) en de ketenregeling.

Wordt: De Wwz (2015) vernieuwde het uitzendrecht in BW 7:690 e.v.: definitie uitzendovereenkomst, risicotoeslag en vervallen bepalingen; het fase-systeem bleef cao-materiaal.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken over het fase-systeem volgen cao-bepalingen, niet de BW-artikelen; de BW-uitgangspunten van vóór de Wwz blijven herkenbaar in 7:690.

Opzegverbod bij ziekte verscherpt (2-jarige loondoorbetaling)

geldt sinds 2015-07-01 BW 7:670a7:629

Was: Opzegverbod bij ziekte bestond, maar de afbakening van uitzonderingen (breuk goede trouw, langdurige zwakzinnigheid) was anders.

Wordt: Het opzegverbod bij ziekte is gesystematiseerd in de Wwz met expliciete uitzonderingen en koppeling met de 104-wekengrens uit art. 7:629.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken over opzegging tijdens ziekte hanteren de oudere uitzonderingscategorieën; de Wwz-lijst is nu leidend.

Cao-ontslagroute en opzegverboden (art. 7:671b BW)

geldt sinds 2015-07-01 BW 7:671b

Was: Opzegverboden stonden verspreid in de wet en cao-afspraken konden ontslagroutes niet vervangen.

Wordt: Nieuwe cao-route: partijen kunnen in een cao opnemen dat ontslag via een commissie gelijkwaardige samenstelling loopt in plaats van via UWV of kantonrechter.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken van vóór 2015 kennen de cao-ontslagroute niet; verwijzingen naar enkel UWV/kantonrechter zijn verouderd.

Herplaatsingsvereiste vóór opzegging (Wwz)

geldt sinds 2015-07-01 BW 7:669

Was: Bij een redelijke ontslaggrond was herplaatsing slechts een randaspect van de belangenafweging.

Wordt: De werkgever moet eerst aantoonbaar herplaatsing hebben nagestreefd binnen een redelijke termijn, al dan niet met scholing, vóór opzegging om bedrijfseconomische of medische gronden.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken van vóór juli 2015 beoordelen ontslag zonder het formele herplaatsingsvereiste; die toets is sinds 2015 strenger.

Wet werk en zekerheid: invoering transitievergoeding (art. 7:673 BW) ter vervanging van de ontslagvergoeding

geldt sinds 2015-07-01 BW 7:673

Was: Vóór 1 juli 2015 had een werknemer alleen bij ontbinding door de kantonrechter soms recht op een ontslagvergoeding, berekend met de kantonrechterformules (a-, b- en c-factor). Bij ontslag met toestemming van het UWV of einde van een tijdelijk contract bestond er geen wettelijk recht op een vergoeding.

Wordt: Sinds 1 juli 2015 heeft de werknemer bij beëindiging door of vanwege de werkgever, na een dienstverband van minimaal 24 maanden, recht op een transitievergoeding (een zesde maandloon per half jaar dienst, na 10 jaar een kwart; met een maximum). Ook bij het eindigen van een tijdelijk contract is de vergoeding verschuldigd. Kantonrechterformules zijn verdwenen; er kan daarnaast nog een billijke vergoeding worden gevraagd.

Uitspraken van vóór de wijziging: In uitspraken van vóór 1 juli 2015 gaat het om de oude ontslagvergoeding met kantonrechterformules of om afwezigheid van een vergoeding bij UWV-ontslag. Die bedragen en uitkomsten zijn niet te vergelijken met de latere transitievergoeding.

Wet flexibel werken: verzoek tot wijziging arbeidsomvang

geldt sinds 2016-01-01 Wet flexibel werken 2

Was: Voor de Wet flexibel werken konden werknemers alleen een verzoek tot vermindering van de arbeidsduur doen (Wet aanpassing arbeidsduur).

Wordt: De Wet flexibel werken (BWBR0011173, in werking 01-01-2016) geeft een verzoeksrecht tot aanpassing van arbeidsduur en -omvang (art 2), met weigeringsgronden (art 4); er is geen personeelsdrempel.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken vóór 2016 volgen de Wet aanpassing arbeidsduur; weeg die na tegen het bredere verzoeksrecht van WFW art 2-4.

WAB: gegarandeerde uren en oproepplicht bij oproepcontracten

geldt sinds 2020-01-01 BW 7:628

Was: Bij oproepcontracten konden uren lange tijd op nul blijven staan tot er werd opgeroepen.

Wordt: Na 12 maanden moet de werkgever een aanbod doen voor een vast aantal uren op basis van het gemiddelde van de afgelopen 12 maanden (art. 7:628a BW); oproepen moeten minstens 4 dagen van tevoren worden gedaan en niet-eensluidend gewijzigd worden.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken die uitgaan van volledige vrijheid in oproepuren zijn verouderd: sinds 2020 ontstaat automatische urenklaring na 6 maanden.

Aansprakelijkheid voor schade werknemer (WAB-doorwerking)

geldt sinds 2020-01-01 BW 7:658

Was: De zorgplicht van de werkgever voor veilige en gezonde arbeid (7:658) was al vóór 2020 breed: inrichting, onderhoud, maatregelen en aanwijzingen voor zover redelijkerwijs nodig.

Wordt: De WAB (2020) heeft 7:658 inhoudelijk niet gewijzigd: de gecachte teksten 2016 en 2020 zijn letterlijk gelijk (1240 tekens, diff leeg). Claims over strengere psychische-zorgplicht door WAB zijn onjuist.

Uitspraken van vóór de wijziging: Geen inhoudelijke wijziging: uitspraken over 7:658 van vóór en na 2020 volgen dezelfde tekst.

Wet arbeidsmarkt in balans: invoering cumulatiegrond (i-grond) in art. 7:669 lid 3 BW

geldt sinds 2020-01-01 BW 7:669

Was: Voor 1 januari 2020 kon de rechter een arbeidsovereenkomst alleen ontbinden als één van de gesloten redelijke gronden uit art. 7:669 lid 3 BW (a tot en met h) aannemelijk was. Een combinatie van gronden was niet mogelijk; viel de hoofdgrond weg, dan viel ook het ontslag weg.

Wordt: Sinds 1 januari 2020 kan de rechter de arbeidsovereenkomst ook ontbinden op een combinatie van omstandigheden die horen bij de gronden c tot en met e, g en h (de i-grond of cumulatiegrond). Bij toewijzing op de i-grond kan de kantonrechter een extra vergoeding toekennen aan de werknemer (art. 7:671b lid 8 BW).

Uitspraken van vóór de wijziging: In uitspraken van vóór 2020 kon een combinatie van gronden niet leiden tot ontbinding. Zo'n uitspraak weerspiegelt het oude stelsel; sinds 2020 kan een vergelijkbaar geval anders uitpakken via de i-grond.

Wet arbeidsmarkt in balans: wettelijke regeling payrollovereenkomst (art. 7:692 BW)

geldt sinds 2020-01-01 BW 7:692

Was: Er bestond geen aparte wettelijke regeling voor payrolling. Payrollwerkers vielen onder de gewone arbeidsovereenkomst of, afhankelijk van de omstandigheden, onder de regels voor uitzendwerk (zonder de bescherming van de allocatie-eis die voor uitzendbureaus gold).

Wordt: Sinds 1 januari 2020 kent de wet de payrollovereenkomst als bijzondere vorm van de uitzendovereenkomst (art. 7:692 BW). Payrollwerkers hebben daardoor recht op hetzelfde loon als werknemers in dienst van de inlener (gelijke beloning), en de payrollwerkgever mag de werknemer alleen met toestemming van de inlener elders inzetten.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken over payrolling van vóór 2020 gingen uit van het oude recht zonder wettelijke gelijke-beloning-regeling. Voor situaties van na 1 januari 2020 kunnen die uitspraken niet zonder meer worden gevolgd.

Wet arbeidsmarkt in balans: transitievergoeding vanaf de eerste werkdag en nieuwe berekening (art. 7:673 BW)

geldt sinds 2020-01-01 BW 7:673

Was: Tussen 1 juli 2015 en 1 januari 2020 had de werknemer pas recht op een transitievergoeding na een dienstverband van minimaal 24 maanden. De vergoeding was een zesde maandloon per half jaar dienst (na 120 maanden een kwart), met een maximum van 75.000 euro of twaalf maanden loon.

Wordt: Sinds 1 januari 2020 heeft de werknemer recht op een transitievergoeding vanaf de eerste dag van het dienstverband. De vergoeding is een derde maandloon per jaar dienst (evenredig voor delen van een jaar). De leeftijdsafhankelijke verhoging (7:673a BW) is komen te vervallen.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken van vóór 2020 over de 24-maandse termijn en de berekening per half jaar weerspiegelen de oude wet. Sinds 1 januari 2020 geldt een andere drempel en formule; bij diensten die over de wisselsdatum heen lopen, moeten oude en nieuwe periodes apart worden berekend.

WIA (IVA/WGA) vervangt WAO per 2006: verzekerde blijft verplicht te re-integreren

geldt sinds 2006-01-01 Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen 12930

Was: Onder de WAO lag de nadruk op het vaststellen van het verlies van verdiencapaciteit; herkeuringen richtten zich anders.

Wordt: De WIA kent naast de IVA de WGA met een sterke re-integratieplicht: art 29 (in voldoende mate trachten mogelijkheden tot arbeid te verrichten) en art 30 (verplichtingen bij WGA-uitkering); art 1 definieert onder meer de WGA-uitkering.

Uitspraken van vóór de wijziging: WAO-uitspraken van voor 2006 passen bij het oude stelsel; WIA-toetsing (duurzame en volledige arbeidsongeschiktheid, loonsanctie) volgt de nieuwe wet.

WW: verwijtbaar werkloos worden (art 24) en striktere eisen sinds 2013

geldt sinds 2013-01-01 Werkloosheidswet 24

Was: Art 24 WW regelt al dat de werknemer verwijtbaar werkloos worden voorkomt, waaronder in onvoldoende mate trachten passende arbeid te verkrijgen en eisen stellen die aanvaarding belemmeren.

Wordt: Sinds 01-01-2013 is in art 42 WW de opbouw van de uitkeringsduur uren-gestureerd (208 of meer uren per jaar in plaats van 52 dagen), zichtbaar in de letterlijke tekst met de dateringsopmerking 'voor 1 januari 2013 52 of meer dagen bepalend en vanaf 1 januari 2013 208 of meer uren'. De claims over kortere opbouw en hogere weekverplichting horen hierbij.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken over WW-duur-opbouw van voor 2013 toetsen aan het 52-dagencriterium; daarna telt het uren-criterium.

Bijstandsnormen gekoppeld aan minimumloon (normering)

geldt sinds 2015-01-01 Participatiewet 21

Was: Normen stonden in de WWB met eigen koppeling.

Wordt: Normering en verplichtingen vallen direct onder de Participatiewet; kwijtschelding en toeslagen als onderdeel.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude WWB-uitspraken hebben alleen historische waarde.

Participatiewet vervangt WWB, WSW en Wajong-deel

geldt sinds 2015-01-01 Participatiewet 18

Was: Bijstand via de Wet werk en bijstand (WWB); aparte stelsels voor arbeidsgehandicapten (WSW, Wajong).

Wordt: Eén Participatiewet: één bijstandsysteem met banenafspraak, Quotumarbeidsgehandicaptenwet en loonkostensubsidie voor iedereen die kan werken.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken over WWB, WSW of Wajong gaan over afgeschafte regelingen; de Participatiewet-regels zijn nu maatgevend.

WW-maximumduur: verlenging naar arbeidsverleden (art 42) en afbouw naar 24 maanden

geldt sinds 2015-07-01 Werkloosheidswet 42

Was: Art 42 WW (versie 2015) gaf een basisduur van drie maanden met verlenging per volledig kalenderjaar arbeidsverleden boven drie jaren; er was nog geen 24-maandsgrens.

Wordt: De versie van 2019 verwoordt in hetzelfde artikel een maximum: 'ten minste drie maanden en ten hoogste 24 maanden' met een maand per jaar arbeidsverleden tot tien jaren en daarna halve maanden; de afbouw naar 24 maanden is daarmee primair bevestigd (HS Bezuinigingen WW).

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken over lange WW-duren (tot 38 maanden) volgen de pre-2016-opbouw; daarna is de duur maximaal 24 maanden.

WW: verplichtingen, maatregelen en scholingsbeschikbaarheid (art 24, 26, 27)

geldt sinds 2019-01-01 Werkloosheidswet 242627

Was: Art 24 WW (verwijtbaarheid) en art 26 (algemene verplichtingen) waren al van kracht; scholingsverplichting was beperkt verankerd.

Wordt: Art 27 WW (versie 2019) bevat de expliciete verwijzing naar scholing of opleiding die noodzakelijk wordt geacht voor inschakeling in de arbeid en de plicht beschikbaar te zijn voor Participatiewet-voorzieningen; de diff tussen 2015 en 2019 toont wijziging in art 27 (lid 7-verwijzingen). De claim 'uitbreiding opleidingsplicht per 2019' is niet als zodanig letterlijk te lezen.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken over sollicitatieplicht volgen art 24-26; scholingsplicht wordt beoordeeld via art 27 en de maatregel-systematiek.

Participatiewet: afstemming/verlaging (art 18) en bijstandsnormen (art 21)

geldt sinds 2021-01-01 Participatiewet 1821

Was: Art 18 Participatiewet regelt de afstemming van bijstand en verplichtingen en de verlaging bij verplichtingsschending; art 21 bevat de normbedragen.

Wordt: De caches 2020 en 2021 zijn letterlijk gelijk: art 18 (afstemming/verlaging) en art 21 (normbedragen per 2021, bv. alleenstaande 1.075,44 euro) zijn ongewijzigd. De claim van een 'verzachting van de toevoeging per 2021' is in deze artikelen niet zichtbaar en met de lokale cache niet te bevestigen.

Uitspraken van vóór de wijziging: Art 18/21 zijn ongewijzigd; uitspraken blijven bruikbaar. De verzachtingsclaim hoort vermoedelijk bij een ander wetsartikel/behoeftendentitel.

Huurverhoging sociale huur: koppeling cao-loonontwikkeling

geldt sinds 2013-07-01 BW 7:252

Was: Huurverhoging volgde een vaste wettelijke formule (loonontwikkeling + opslag).

Wordt: Sinds 2013 kan de huurverhoging worden gekoppeld aan cao-loonontwikkeling in plaats van loonindex; maximale percentages worden jaarlijks bij AMvB vastgesteld.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken over huurverhogingspercentages hanteren de oude loonformule.

Beëindiging wegens dringend eigen gebruik (7:274) — onafhankelijke toets

geldt sinds 2015-07-01 BW 7:274

Was: De rechter kan de vordering tot beëindiging wegens dringend eigen gebruik slechts toewijzen onder de voorwaarden van 7:274 (o.a. goed huurder-gedrag en redelijke belangenafweging).

Wordt: De Wwz (2015) raakte 7:274 inhoudelijk niet; de tekst van 2015 is gelijk aan de eerdere versie. De claim van een 'verduidelijking in 2015' is onjuist; de schadevergoedingssystematiek staat in 7:279.

Uitspraken van vóór de wijziging: Geen wijziging door de Wwz: uitspraken over dringend eigen gebruik blijven de zelfde tekst volgen.

Huurverhoging na energiebespaarmaatregelen

geldt sinds 2015-07-01 BW 7:255

Was: Verhuurder kon beperkte huurverhoging claimen voor verbeteringen.

Wordt: Expliciete regeling: huurverhoging na energiebesparing met maximum (afhankelijk van de maatregelen en labels).

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken over verbeteringsverhoging kennen de energielabel-koppeling niet.

Wet flexibel huren: tijdelijke zelfstandige huur (oprichting)

geldt sinds 2016-07-01 BW 7:271

Was: Tijdelijke huur van zelfstandige woonruimte eindigde niet van rechtswege: na verloop van de termijn ontstond huur voor onbepaalde tijd.

Wordt: Huur voor bepaalde tijd van ten hoogste 2 jaar (zelfstandige woonruimte) of 5 jaar (onzelfstandige woonruimte) eindigt van rechtswege, mits de verhuurder 1 tot 3 maanden voor afloop schriftelijk aankondigt; langere tijdelijke contracten eindigen niet van rechtswege en moeten worden opgezegd.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken van vóór juli 2016 over tijdelijke huurcontracten kennen de rechtswege-einde-regel niet.

Onzelfstandige woonruimte: max huur en bescherming

geldt sinds 2016-07-01 BW 7:271

Was: Onzelfstandige woonruimte (kamers) had beperkte huurbescherming met vrijere contracten.

Wordt: Maximale huur gekoppeld aan punten; 5-jarige grens voor rechtswege-einde; verhuurders moeten informatie geven.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken over kamerhuur hanteren minder bescherming.

Ontbinding huurovereenkomst wegens wanprestatie huurder

geldt sinds 2019-01-01 BW 7:272

Was: Ontbinding was zwaar gestraft met onmiddellijke verwijdering.

Wordt: Kwaliteitsbewaking: rechter kan tijd geven en tot betaling van compensatie veroordelen; rechtspraak over vergeving is neergelegd.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken kennen de toetsing anders.

Huurverhoging gekoppeld aan inflatie (wijziging wettelijk maximum)

geldt sinds 2020-07-01 BW 7:252

Was: Maximale huurverhoging volgde cao-loonontwikkeling.

Wordt: Sinds ~2020 volgt het maximum de inflatie (CPI), met jaarlijkse plafonds (bv. inflatie + 1%, maximum 2,5% in 2024).

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken over loonontwikkelings-formule zijn verouderd.

Wet goed verhuurderschap: vergunningplicht en verboden handelingen

geldt sinds 2023-07-01 BW 7:210

Was: Verhuurders hadden geen algemene gedragsregels of vergunningplicht.

Wordt: Verhuurders van woonruimte hebben een vergunning (gemeente) nodig, dienen belangen van huurders te respecteren en mogen geen discriminatoire screening doen; handhaving via bestuursdwang en dwangsommen.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken kennen de vergunningplicht en het handhavingskader niet.

Wet betaalbare huur: middenhuur afhankelijk van punten en inkomen

geldt sinds 2024-07-01 BW 7:247

Was: Boven 145 punten (liberalisatiedrempel) gold een vrij onderhandelde huurprijs.

Wordt: Woningen tot 186 punten met huurders onder bepaald inkomen vallen onder gereguleerde huur (middenhuur); maximumhuur via puntenstelsel; liberalisatiedrempel en aftoppingsbedrag gewijzigd.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken over liberalisatie van woningen boven 145 punten zijn voor nieuwe contracten verouderd.

Huurcommissie: uitbreiding middenhuur-toetsing

geldt sinds 2024-07-01 BW 7:249

Was: De Huurcommissie toetste alleen sociale huur (onder de liberalisatiedrempel).

Wordt: Huurders van middenhuur (tot 186 punten, lager inkomen) kunnen de aanvangshuur bij de Huurcommissie toetsen.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken over niet-toetsbaarheid van middenhuur zijn verouderd.

Wet vaste huurcontracten: afschaffing tijdelijke huurcontracten woonruimte (art. 7:271 BW)

geldt sinds 2024-07-01 BW 7:271

Was: Verhuurders van zelfstandige woonruimte konden een tijdelijk huurcontract sluiten van maximaal 2 jaar (niet-zelfstandig: maximaal 5 jaar; leegstand 7:238). Na de maximale termijn en correcte aanzegging eindigde de huur van rechtswege (art. 7:228 lid 1 oude stijl via 7:271 lid 1 oud).

Wordt: Sinds 1 juli 2024 is de huurovereenkomst voor onbepaalde tijd de norm. Een tijdelijk contract van maximaal 2 jaar kan alleen nog met specifieke groepen woningzoekenden (studenten, tijdelijke verhuizing wegens renovatie, sociale noodsituatie, tweede kans, nabestaanden, gescheiden ouders, Waddeneilanden-werk, statushouders)krachtens het Besluit specifieke groepen tijdelijke huurovereenkomst (Stb. 2024, 152).

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken over tijdelijke huurcontracten van vóór 1 juli 2024 weerspiegelen het oude recht waarbij 2-jaarscontracten voor zelfstandige woningen nog zonder meer mogelijk waren. Voor contracten gesloten op of na 1 juli 2024 geldt die rechtspraak niet meer: tijdelijke huur vereist nu aantoonbaarheid dat de huurder tot een besluitgroep behoort.

Herdstructurering koop op afstand: 14 dagen bedenktijd

geldt sinds 2014-06-13 BW 6:227o6:227p6:227q

Was: Bedenktijd bij koop op afstand was 7 werkdagen met beperkte informatieverplichtingen.

Wordt: Bedenktijd 14 kalenderdagen, uitgebreide precontractuele informatieplicht; bij nalaten van informatie wordt de bedenktijd tot 12 maanden verlengd.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken over 7 werkdagen of beperkte informatieplicht zijn vervangen.

Grijze en zwarte lijsten bedingen (6:236-6:237) — kader

geldt sinds 2015-01-01 BW 6:2366:237

Was: De lijsten bestonden sinds 1999 maar bevatten minder bedingen.

Wordt: Bijgehouden lijsten; nieuwe typen bedingen (digitale diensten) sinds 2022 toegevoegd.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken over niet in de lijst voorkomende bedingen beoordelen naar het oude kader.

Consument: herroeping en terugbetaling binnen 14 dagen (6:230o/230r)

geldt sinds 2021-01-01 BW 6:230o6:230r

Was: Vóór de moderne 6:230-reeks was de terugbetalingstermijn na herroeping niet expliciet in het BW geregeld.

Wordt: Art 6:230o BW (herroepingsrecht 14 dagen) en art 6:230r BW (terugbetaling onverwijld doch uiterlijk binnen veertien dagen) zijn letterlijk geverifieerd; de 'platform-informatieplicht'-claims van het item zijn hiermee niet gedekt en weggenomen.

Uitspraken van vóór de wijziging: Zaken over terugbetaling na herroeping volgen de 14-dagenregeling van 230r.

Bewijslast consumentenkoop: vermoeden 6 maanden → 1 jaar

geldt sinds 2022-01-01 BW 7:107:18

Was: Bij een consumentenkoop werd vermoed dat een gebrek dat binnen 6 maanden na aflevering openbaar werd, al bij aflevering aanwezig was.

Wordt: Het wettelijk vermoeden geldt als het gebrek binnen 1 jaar na aflevering openbaar wordt; verkoper moet anders aantonen.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken van vóór 2022 over afwezigheid van gebreksvermoeden na 6 maanden zijn verouderd: het vermoeden loopt nu door tot 1 jaar.

Digitale inhoud en digitale diensten in consumentenkoop

geldt sinds 2022-01-01 BW 7:5

Was: Digitale producten (apps, software, cloud-diensten) vielen buiten het koopregime.

Wordt: Zaak met digitale elementen en pure digitale inhoud vallen nu onder het consumentenkoopregime (incl. updates en correctie).

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken over apps en software als diensten zijn verouderd: nu kooprecht.

Schadevergoeding en verwijtbaarheid (6:74) — standaardvorm

geldt sinds 2015-01-01 BW 6:74

Was: Schadevergoeding wegens wanprestatie vereiste verwijtbare tekortkoming; de rechter toetste naar het oude standaardkader.

Wordt: Het standaardkader is ongewijzigd maar oudere uitspraken raken verouderd door latere doorkijkwijzigingen (bijv. 6:96-bewijsstelsel 2012, 6:119-rente).

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken over verwijtbaarheid zijn bruikbaar, maar koppelingen met rente en kosten volgen nieuwere regels.

Wettelijke rente (6:119) — kader

geldt sinds 2015-01-01 BW 6:119

Was: Wettelijke rente-lopende voeten waren lager dan de recente pieken.

Wordt: Tekst ongewijzigd; voeten zijn afhankelijk van periode; in de app toont de pagina de actuele voet.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken noemen rentevoeten die toen golden; huidige berekeningen lopen anders.

Vierde tranche Awb: bezwaar en klachtafhandeling

geldt sinds 2009-07-01 Awb 7:17:15

Was: Bezwaarprocedure was informeler en minder streng geregeld.

Wordt: Hoger beroep voorwaardelijk; bezwaarcommissie-vereisten strenger (horen, onafhankelijkheid); rechtstreeks beroep uitgebreid.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken over bezwaarcommissies en voorwaardelijk hoger beroep volgen het oude regime.

Awb: dwangsom als generiek handhavingsmiddel (5:32) en bestuurlijke boete (5:46)

geldt sinds 2010-07-01 Awb 5:325:46

Was: Voordat de Awb-handhavingstitels 5.2/5.3 golden, was de dwangsom beschikbaar via bijzondere wetten; bestuurlijke boetes waren over de hele linie in bijzondere regelingen verspreid.

Wordt: De Awb regelt in art 5:32 de last onder dwangsom als alternatief voor bestuursdwang en in art 5:46 het bestuurlijke-boeteregime; daarmee werden deze middelen generiek beschikbaar voor alle bestuursorganen.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken van vóór de Awb-tranches toetsen handhaving aan bijzondere wetten; de Awb-artikelen geven het huidige kader.

Awb elektronisch berichtenverkeer (art 2:13)

geldt sinds 2012-07-01 Algemene wet bestuursrecht 2:13

Was: Elektronisch verkeer tussen burger en bestuursorgaan was beperkt en facultatief geregeld in bijzondere regelingen.

Wordt: Art 2:13 Awb staat elektronische verzending van berichten tussen burgers en bestuursorganen toe onder voorwaarden van de afdeling; de claim dat bestuursorganen sinds 2012 structureel verplicht digitaal bereikbaar zijn (2:3a) is niet in de Awb terug te vinden in de cache.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken over elektronisch verkeer volgen art 2:13 Awb (mogelijkheid onder voorwaarden), geen algemene digitaliseringsplicht.

Awb h8: griffierecht (8:41), schriftelijke uitleg (8:45), voorzitting/vereenvoudiging (8:54)

geldt sinds 2013-07-01 Awb 8:418:458:54

Was: Vóór de herziening van bestuursprocesrecht regelden eerdere tranches griffierecht, uitlegrondes en voorzittingen anders of minder expliciet.

Wordt: De Awb (versie 2013) regelt in art 8:41 het griffierecht bij het beroepschrift, art 8:45 de opdracht tot schriftelijke inlichtingen en art 8:54 de mogelijkheid tot (vereenvoudigde) behandeling vóór de zitting.

Uitspraken van vóór de wijziging: Beroepszaken ingediend vóór de herziene bepalingen volgen de oudere tekst van h8.

Dwangsom bij niet tijdig beslissen: bedragen verhoogd (art. 4:17 Awb)

geldt sinds 2019-01-01 Awb 4:17

Was: Verbeurde het bestuursorgaan een dwangsom bij niet tijdig beslissen, dan bedroeg die € 20 per dag voor de eerste veertien dagen, € 30 per dag voor de volgende veertien dagen en € 40 per dag daarna, met een maximum van 42 dagen.

Wordt: Sinds 1 januari 2019 bedragen de dwangsombedragen bij niet tijdig beslissen over een aanvraag € 23 per dag (eerste veertien dagen), € 35 per dag (volgende veertien dagen) en € 45 per dag daarna. Het maximum van 42 dagen en de ingebrekestelling van twee weken zijn ongewijzigd.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken over dwangsommen wegens te laat beslissen van vóór 2019 noemen lagere bedragen (€ 20/€ 30/€ 40). Die bedragen gelden nog steeds als referentie voor wat de overheid toen verschuldigd was; het maximum van 42 dagen is gelijk gebleven.

Wet hersteloperatie toeslagen: compensatie, schuldsanering en brede ondersteuning toeslagengedupeerden

geldt sinds 2022-11-05 Wet hersteloperatie toeslagen 2.13.1

Was: Gedupeerden van de toeslagenaffaire moesten zelf compensatie vorderen via bezwaar- en beroepsprocedures; er was geen wettelijke, brede schadeloosstellings- en schuldregeling.

Wordt: De hoofdregeling (o.a. art. 2.1 t/m 2.13 en 3.1 t/m 3.14 van de Herstelwet) is in werking getreden op 5 november 2022 ("in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte", Stb. 2022, 434); sommige onderdelen volgen later.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken van vóór 5 november 2022 volgen de oude regeling; daarna de hoofdregeling (met uitzonderingen voor latere onderdelen).

Invoering boxenstelsel incl. box 3 (vermogensrendementsheffing) in de Wet IB 2001; einde vermogensbelasting particulieren

geldt sinds 2001-01-01 Wet inkomstenbelasting 2001 5.15.25.3

Was: Inkomstenbelasting volgde de Wet op de inkomstenbelasting 1964 en daarnaast werd een aparte vermogensbelasting geheven over het netto vermogen van particulieren.

Wordt: Sinds 1 januari 2001 belast de Wet IB 2001 inkomsten in drie boxen: box 1 (werk en woning), box 2 (aanmerkelijk belang) en box 3 (sparen en beleggen). In box 3 wordt niet het werkelijke rendement belast, maar een forfaitair rendement op het vermogen; de vermogensbelasting voor particulieren is daarbij vervallen.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken over vermogensbelasting of inkomstenbelasting van vóór 2001 vallen onder het oude stelsel; aanslagen over box 3 in onze database betreffen in beginsel belastingjaren 2001 en later.

Verjaring belastingschuld overgeheveld naar de Awb (art. 4:104-4:107 Awb)

geldt sinds 2009-07-01 Awb 4:1044:1054:107

Was: De verjaring van belastingschulden was geregeld in de afzonderlijke invorderingswetgeving; de rechtsvordering tot betaling van een belastingschuld verjaart in beginsel vijf jaar nadat de betalingstermijn is verstreken.

Wordt: Sinds 1 juli 2009 staat de verjaring van belastingschulden in de Awb: de rechtsvordering tot betaling verjaart in beginsel vijf jaar nadat de betalingstermijn is verstreken, met onderbrekingen en afzonderlijke regels voor uitstel (art. 4:104-4:107 Awb).

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken van vóór 1 juli 2009 verwijzen bij verjaring naar de invorderingswetgeving (art. 25 Invorderingswet 1990) in plaats van art. 4:104 Awb; de inhoudelijke hoofdregel (5 jaar) is vergelijkbaar gebleven.

Wet bronbelasting 2021: heffing op rente, royalty's en dividenden naar laagbelastende rechtsgebieden

geldt sinds 2021-01-01 Wet bronbelasting 2021 3.14.16.1

Was: Er bestond geen algemene bronbelasting op rente en royalty's naar laagbelastende gebieden; alleen de dividendbelasting kon onder omstandigheden worden geheven, waarmee vermogensafvloeiing naar laagbelastende rechtsgebieden grotendeels aan Nederlandse heffing ontsnapte.

Wordt: Sinds 1 januari 2021 heft de Wet bronbelasting 2021 een belasting (invoertarief 25,8%, nadien 25%) over rente, royalty's en dividenden aan lichamen gevestigd in door amvb aangewezen laagbelastende rechtsgebieden, om vermogensafvloeiing te bestrijden.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken en adviezen van vóór 2021 over bronheffing weerspiegelen het oude stelsel zonder bronbelasting op rente/royalty's naar laagbelastende gebieden.

Helmplicht snorfietsers

geldt sinds 2019-07-08 RVV 1990 93

Was: Op de snorfiets (max 25 km/u) was geen helm verplicht.

Wordt: Snorfietsers moeten sinds 8 juli 2019 een goedgekeurde helm dragen; op de bromfiets gold die plicht al.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken over snorfietsongevallen van vóór juli 2019 kunnen mede op het ontbreken van de helmplicht rusten; die plicht bestaat nu wel, wat gevolgen heeft voor eigen schuld-toerekening.

Helmplicht uitgebreid tot snorfietsers (art. 93 Wegenverkeerswet 1994)

geldt sinds 2019-07-08 Wegenverkeerswet 1994 93

Was: Op bromfietsen gold al een helmplicht, maar voor snorfietsen (max. 25 km/u) was het dragen van een helm niet verplicht.

Wordt: Sinds 8 juli 2019 moeten ook bestuurders en passagiers van snorfietsen een goedgekeurde (fiet)shelm dragen; art. 93 WVW is daarvoor aangepast. Voor speed-pedelecs (bromfietsen van 45 km/u) gold de helmplicht al.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken en boeteprocedures over snorfietsen van vóór 8 juli 2019 kunnen niet uitgaan van de helmplicht; bij ongevallen van voor die datum telt het niet dragen van een helm niet als (mee)verwijtbaar gedrag op basis van de plicht.

Maximumsnelheid snelwegen overdag verlaagd naar 100 km/u (art. 26-27 WVW en uitvoeringsbesluit)

geldt sinds 2020-03-16 Wegenverkeerswet 1994 2627

Was: Op de meeste autosnelwegen gold overdag een maximumsnelheid van 130 km/u (deels 120 km/u).

Wordt: Sinds 16 maart 2020 geldt tussen 06:00 en 19:00 uur een maximumsnelheid van 100 km/u op Nederlandse autosnelwegen, tenzij borden een hogere snelheid tonen; 's nachts gelden op aangewezen trajecten 120 of 130 km/u.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken en boetebesluiten over snelheidsovertredingen van vóór 16 maart 2020 toetsen aan de toenmalige trajectmaximumsnelheid (130/120 km/u overdag); de 100 km/u-norm geldt niet met terugwerkende kracht.

Maximumsnelheid auto(snel)weg overdag 100 km/u

geldt sinds 2020-03-16 RVV 1990 29

Was: Op vrijwel alle autosnelwegen gold 120 of 130 km/u als maximum.

Wordt: Sinds 1 maart 2020 geldt overdag (06:00-19:00) op autosnelwegen een maximumsnelheid van 100 km/u (vanwege stikstofmaatregelen).

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken van vóór maart 2020 over boetes of schade bij 120/130 km/u overdag kunnen niet meer leidend zijn: dat was toen legaal, nu niet meer.

Handhaven telefoongebruik en overige Wahv-verhogingen

geldt sinds 2021-01-01 WVW 175

Was: Lagere boete voor telefoongebruik en overige verkeersovertredingen.

Wordt: Verhoogde bedragen in het Besluit administratiefrechtelijke handhaving; telefoongebruik en afstandsovertredingen zwaarder gestraft.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude boetebedragen in uitspraken zijn niet meer actueel.

Wahv-boetes verhoogd en standaardisatie

geldt sinds 2021-01-01 WVW 175

Was: Lagere maxima voor verkeersboetes; nieuwere overschrijdingen waren minder zwaar gestrafte.

Wordt: Verhoogde boetebedragen en strengere handhaving (o.a. afstand, telefoon, rood licht) via aanpassing van het Besluit administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken met toenmalige boetebedragen zijn als maatstaf verouderd.

Elektrische steps (bijzondere bromfietsen) toegelaten tot de weg met voorwaarden

geldt sinds 2023-07-01 Wegenverkeerswet 1994 130a

Was: Elektrische steps zonder trapondersteuning waren verboden op de openbare weg; er was geen voertuigcategorie die ze toeliet.

Wordt: Sinds 1 juli 2023 zijn goedgekeurde elektrische steps toegestaan als 'bijzondere bromfiets' (grote bepaaldheid: berijder 16 jaar of ouder, fietshelm verplicht, rijbaan/fietspad). Per 1 juli 2025 is een kenteken verplicht voor nieuw toegelaten bijzondere bromfietsen en per 1 juli 2026 voor alle.

Uitspraken van vóór de wijziging: Boetebesluiten en uitspraken over e-steps van vóór 1 juli 2023 betreffen de verboden periode; daarna geldt de nieuwe categorie met voorwaarden, en pas later de kentekenplicht.

Herziening Wet WOZ per 1-1-2005: beschikking WOZ-waarde en bezwaar uitsluitend tegen de beschikking

geldt sinds 2005-01-01 Wet waardering onroerende zaken 17182324

Was: De Wet WOZ (zelf in werking getreden op 1 januari 1995) stond waardering toe die aan meerdere belastingen werd gekoppeld, met beperkte mogelijkheden tot bezwaar; uitsluitend de waarde was aangrijpingspunt.

Wordt: Per 1 januari 2005 is de Wet WOZ herzien (o.a. Stb. 2004): de WOZ-waarde wordt in een afzonderlijke beschikking vastgesteld, bezwaar en beroep richten zich uitsluitend tegen die beschikking, en de waarde wordt als basis gebruikt voor o.a. OZB, waterschapsbelasting en inkomsten-/vennootschapsbelasting.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken over WOZ-waardering van vóór 2005 vallen onder het oude (gekoppelde) stelsel; van de beschikking-WOZ-aanpak is sprake vanaf belastingjaren 2005 (waardepeildatum 1-1-2004).

Nieuwe Wet ruimtelijke ordening (Wro 2008): structuurvisie, bestemmingsplan, projectbesluit en exploitatie

geldt sinds 2008-07-01 Wet ruimtelijke ordening 3.12.16.1

Was: De Wet op de ruimtelijke ordening 1965 kende naast bestemmingsplannen weinig instrumenten; uitvoering van projecten vergde aparte regelingen (stadsvernieuwings- en bouwverordeningen).

Wordt: De Wet ruimtelijke ordening (per 1 juli 2008) introduceerde de structuurvisie (provinciaal/gemeentelijk), het bestemmingsplan als integraal planologisch instrument voor de hele gemeente, het projectbesluit en het exploitatieplan (hoofdstukken 2.1, 3.1 en 6.1).

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken over planologische besluiten van vóór 1 juli 2008 toetsen aan de oude Wet op de ruimtelijke ordening (1965); sindsdien is Wro 2008 het kader (tot de Omgevingswet per 1-1-2024).

Wro/Woningwet-fusie: omgevingsvergunning (Wabo)

geldt sinds 2010-10-01 Wet algemene bepalingen omgevingsrecht 2.1

Was: Bouwvergunning, aanlegvergunning en milieuvergunning waren aparte besluiten.

Wordt: Eén omgevingsvergunning (Wabo, in werking 1 oktober 2010) bundelt alle vergunningen.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken over aparte bouwvergunningen beschrijven een vervangen stelsel.

Omgevingsloket online verplicht (Wabo-doorwerking)

geldt sinds 2016-01-01 Wet algemene bepalingen omgevingsrecht 7.6

Was: Aanvragen konden via papier of digitaal.

Wordt: Alleen digitale aanvragen via Omgevingsloket (later Aanthe), met vaste termijnen.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken over papieren aanvragen zijn verouderd.

Omgevingswet vervangt veel milieu/bouw-regelgeving

geldt sinds 2024-01-01 Omgevingswet 1.1

Was: Scheidingsregelgeving in Wet milieubeheer, Wro, Woningwet en vele aparte vergunningen.

Wordt: Eén Omgevingswet met omgevingsplan per gemeente en één omgevingsvergunning; participatie en milieunormen in het omgevingsplan.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken van vóór 2024 over bouwvergunningen, bestemmingsplannen en milieuvergunningen verwijzen naar regelgeving die deels is ingetrokken en vervangen door de Omgevingswet.

Kinderen voorrang bij verminderde draagkracht (1:402)

geldt sinds 2002-01-01 BW 1:4021:402a

Was: Voor de herziening gaf de wet ouders en stiefouders met onvoldoende draagkracht een afzonderlijke rangorde bij meerdere onderhoudsgerechtigden.

Wordt: Art 1:402 BW (letterlijk in de 2002-cache): bij onvoldoende draagkracht hebben kinderen en stiefkinderen jonger dan 21 voorrang boven alle andere gerechtigden. De claim over 'trekkingsrechten en normtabellen' is niet in dit artikel en verwijderd.

Uitspraken van vóór de wijziging: De voorrangsregel geldt ongewijzigd; uitspraken blijven 1:402 volgen.

Stiefouder-adoptie vereenvoudigd

geldt sinds 2014-04-01 BW 1:228

Was: Stiefouder-adoptie was zwaar geregeld met lange-termijn-vereisten.

Wordt: Vereenvoudigde adoptie door stiefouder na ten minste één jaar gezamenlijke verzorging en opvoeding.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken hanteren strengere eisen.

Beperkte gemeenschap van goederen bij huwelijk (art. 1:94-1:96b BW)

geldt sinds 2018-01-01 BW 1:941:94a1:95a1:961:96a1:96b

Was: Wie trouwde zonder huwelijksvoorwaarden, trouwde in algehele gemeenschap van goederen: vrijwel alles wat beide partners voor en tijdens het huwelijk verwierven (ook erfelijke nalatenschappen en schenkingen) viel in de gemeenschap.

Wordt: Sinds 1 januari 2018 is de wettelijke gemeenschap beperkt: erfgenoten en geschonken goederen, diploma's/beroeps- en arbeidsmarkt-gerelateerde rechten, en (groot)aandelen in een vof/BV vallen buiten de gemeenschap; ondernemers schuldigennen de gemeenschap een vergoeding voor in de onderneming gestoken kennis en arbeid (art. 1:95a BW). Voor verkrijgingen met gemengd geld bestaat een vergoedingsvordering.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken over vermogensverdeling bij huwelijken vóór 2018 gaan nog steeds over de algehele gemeenschap. Voor huwelijken vanaf 2018 geldt de beperkte gemeenschap: verdelingsuitspraken van vóór 2018 zijn dus alleen vergelijkbaar als het huwelijk ook vóór 2018 is gesloten.

Omgangsregeling: recht van kind primair (1:377a)

geldt sinds 2009-04-01 BW 1:377a

Was: De omgangsaanspraak was vooral een rechtenvordering van de ouder.

Wordt: Het recht van het kind op omgang met beide ouders staat centraal; ouders moeten een ouderschapsplan maken bij echtscheiding met minderjarige kinderen.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken die omgang vooral als ouderrecht beschrijven zijn verouderd.

Voortgezet gezag/omgang en 1:253s (gezag na instemming derde)

geldt sinds 2020-01-01 BW 1:253s

Was: Art 1:253s BW regelt gezagsuitoefening wanneer een kind met instemming van de ouders een jaar of langer bij een ander opvoeding en verzorging ondergaat: die ander oefent samen met de ouders het gezag uit.

Wordt: De tekst van 2019 is identiek aan de eerdere versie (letterlijk geverifieerd); de claim van een 'uitbreiding na 2019' is niet in de tekst zichtbaar en verwijderd. Het gezag-na-overlijden-scenario hoort bij 1:253t (niet gecheckt).

Uitspraken van vóór de wijziging: Geen wijziging: uitspraken blijven 1:253s volgen.

Herziening erfrecht 2003: wettelijke verdeling en legitieme in Boek 4

geldt sinds 2003-01-01 BW 4:134:64

Was: Oud erfrecht (Boek 4 BW 1838): testament, verdeling volgens oude regels, geen wettelijke verdeling.

Wordt: Nieuw erfrecht: wettelijke verdeling (4:13) als standaard; de legitieme portie is een geldvordering en kan de verdeling van de nalatenschap niet blokkeren; beherende langstlevende.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken van vóór 2003 over verdeling van nalatenschappen volgen het oude erfrecht en kunnen niet zomaar worden toegepast.

Legitieme portie wordt vordering (Wet van 2021, inwerking 2023)

geldt sinds 2023-01-01 BW 4:644:654:66

Was: De legitieme was een Erfrecht: het kind had een directe erfrechtsaanspraak op de legitieme portie en kon een nalatenschap blokkeren met verwerping.

Wordt: De Wet vastlegging eindafwikkeling nalatenschap (per 1 januari 2023) legt vast dat de legitieme portie als geldvordering moet worden geclaimd en geregistreerd, met een vervaltermijn die uiterlijk 5 jaar na overlijden verstrijkt.

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken van vóór 2023 over legitieme als erfrecht en over blokkerende verwerping zijn voor nieuwe nalatenschappen niet meer maatgevend.

UW AVG: AP-toezicht, boetebasis en AVG-overschrijdende rechten

geldt sinds 2018-05-25 Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming 126141718

Was: Voor de UW AVG (25-05-2018) regelde de Wbp 2001 toezicht (CBP) en boetes met aanzienlijk lagere maxima; AVG-feiten (boetes tot 20 mln/4%, 72-uursdatalek-melding, dataportabiliteit, vergetelheid) staan in EU 2016/679 zelf, niet in de UW.

Wordt: De UW AVG (BWBR0040940) benoemt de Autoriteit persoonsgegevens als toezichthouder (art 6), kent AP-bevoegdheden toe (art 14) en verankert bestuurlijke boetebases (art 17-18); de AVG-materiaalclaims (boetehoogtes, datalek-melding) zijn EU-recht (eur-lex 2016/679).

Uitspraken van vóór de wijziging: Uitspraken van voor 2018 volgen de Wbp; AVG-normen gelden pas met de UW per 25-05-2018.

Rv: liquidatietarief proceskosten (art 242 Rv)

geldt sinds 2018-01-01 Rv 242

Was: Voor de periodieke indexering lagen de standaardbedragen voor vergoeding van proceskosten (liquidatietarief) lager.

Wordt: Art 242 Rv geeft de rechter de mogelijkheid proceskosten te vergoeden op basis van bedragen die als bedongen gelden; de indexering van het liquidatietarief verloopt bij of krachtens de wet (tariefbesluit), niet via inhoudswijziging van 242.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oudere uitspraken hanteren oudere liquidatiebedragen; het mechanisme (art 242 Rv) is ongewijzigd.

Bevoegdheidsdrempel kantonrechter verhoogd naar 25.000 euro

geldt sinds 2019-01-01 Rv 93

Was: De kantonrechter behandelde vorderingen tot 5.000 euro (en daarvoor 1.850 euro). Grotere vorderingen gingen naar de volledige rechtbankprocedure met advocaat.

Wordt: De kantonrechter behandelt vorderingen tot 25.000 euro; burgers kunnen daar zonder advocaat procederen.

Uitspraken van vóór de wijziging: In uitspraken van vóór 2019 waar het gaat om vorderingen tussen 5.000 en 25.000 euro was een advocaat verplicht en golden andere procesregels. Die zaken kunnen nu zonder advocaat bij de kantonrechter.

Rv conclusieregeling bodemproces (art 80-85) en bewijsstukken

geldt sinds 2021-01-01 Rv 808285

Was: Voor het digitaal procederen waren conclusie- en productievereisten minder expliciet in de Rv georganiseerd.

Wordt: Art 80-85 Rv (versie 2021) regelen bijstand/machtiging, conclusies ter zitting of ter griffie en de verplichting om bij elk beroep op een stuk een afschrift te voegen; dit is de concrete verankering van de conclusieregeling.

Uitspraken van vóór de wijziging: Oude uitspraken volgen de vorige conclusieregeling; de toetsing verloopt via de huidige artikelen.