In het recht is timing vaak alles. Wie te lang wacht, kan zijn vordering kwijtraken, ook als die inhoudelijk klopt. Dit artikel geeft een overzicht van verjaring en andere beslissende termijnen, en hoe u ze bewaakt.

Verjaring versus verval

Bij verjaring verliest u na verloop van tijd de mogelijkheid om uw vordering bij de rechter af te dwingen. De vordering zelf "bestaat" nog (een betaling achteraf is niet onverschuldigd), maar u kunt nakoming niet meer afdwingen. Een vervaltermijn is strenger: daarna is het recht zelf weg, en die termijn kan meestal niet worden gestuit.

Veelvoorkomende verjaringstermijnen

De wet kent veel termijnen; enkele hoofdregels uit het Burgerlijk Wetboek:

• Twintig jaar is de algemene termijn (artikel 3:306 BW), tenzij de wet iets anders bepaalt.
• Vijf jaar geldt voor veel praktijkgevallen: nakoming van een verbintenis (3:307) en schadevergoeding (3:310), waarbij de termijn vaak loopt vanaf het moment dat u bekend bent met de schade én de aansprakelijke persoon.
• Voor specifieke situaties gelden eigen, soms veel kortere termijnen.

Omdat de precieze termijn en het startmoment per geval verschillen, is dit nadrukkelijk een vereenvoudigd overzicht.

Stuiting: de klok opnieuw laten lopen

Een lopende verjaring kunt u stuiten (artikel 3:317 BW): met een duidelijke schriftelijke aanmaning of mededeling waarin u zich ondubbelzinnig uw recht op nakoming voorbehoudt, begint een nieuwe termijn te lopen. Stuur zo'n stuitingsbrief aantoonbaar (aangetekend) en bewaar het bewijs.

Procedurele termijnen zijn óók fataal

Naast verjaring zijn er termijnen om in actie te komen die u absoluut niet mag missen:

• Bezwaar en beroep in het bestuursrecht: meestal zes weken.
• Hoger beroep: de termijn verschilt per rechtsgebied (zie ons artikel over hoger beroep en cassatie).
• Klachtplicht bij gebreken: meld een gebrek "binnen bekwame tijd", anders kunt u uw rechten verliezen.

Hoe blijft u op tijd?

Zet termijnen meteen in uw agenda met een ruime herinnering, reageer niet op het laatste moment, en stuur belangrijke brieven aantoonbaar. Twijfelt u over een termijn, ga dan uit van de kórtste die mogelijk is en handel direct.