Sinds de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) heeft iedereen sterke rechten over zijn persoonsgegevens. Dit artikel legt uit wat die gegevens zijn, wanneer een organisatie ze mag gebruiken en wat u kunt doen.

Wat zijn persoonsgegevens?

Een persoonsgegeven is elke informatie over een identificeerbaar persoon: naam, adres, e-mail, IP-adres, maar ook een pasfoto of kenteken. Voor bijzondere gegevens — gezondheid, religie, etniciteit, strafrechtelijk verleden — gelden strengere regels.

Wanneer mag een organisatie gegevens verwerken?

Verwerken mag alleen met een grondslag. De zes grondslagen zijn onder meer: uw toestemming, de uitvoering van een overeenkomst, een wettelijke plicht en een gerechtvaardigd belang van de organisatie. Toestemming moet vrij, specifiek en intrekbaar zijn — een vooraf aangevinkt vakje telt niet. Daarnaast geldt dataminimalisatie: niet meer gegevens dan nodig, en niet langer bewaard dan nodig.

Uw rechten

De AVG geeft u onder meer:

• Recht op inzage — opvragen welke gegevens een organisatie van u heeft;
• Recht op rectificatie — onjuiste gegevens laten corrigeren;
• Recht op verwijdering ("vergetelheid") — gegevens laten wissen als er geen geldige reden meer is om ze te bewaren;
• Recht op bezwaar — tegen verwerking op basis van gerechtvaardigd belang of voor direct marketing;
• Recht op dataportabiliteit — uw gegevens meenemen naar een andere dienst.

Een organisatie moet in beginsel binnen een maand op uw verzoek reageren, kosteloos.

Datalekken

Lekt een organisatie persoonsgegevens — door een hack of een verkeerd verzonden bestand — dan moet zij dat bij een risico binnen 72 uur melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens, en bij hoog risico ook aan de betrokkenen. Het bijhouden van een intern datalekregister is verplicht.

Waar kunt u terecht?

Reageert een organisatie niet of schendt zij uw rechten, dan kunt u een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). De AP kan onderzoeken en boetes opleggen die in zwaar gewicht kunnen oplopen. Daarnaast kunt u via de rechter schadevergoeding vorderen, ook voor immateriële schade.

In dit portaal kunt u uitspraken over privacy en de AVG doorzoeken om te zien hoe rechters deze regels in de praktijk toepassen.