Wat is een ECLI en hoe leest u er een?
Vijf onderdelen, gescheiden door dubbele punten
Een ECLI - European Case Law Identifier - is het unieke nummer waaronder een uitspraak
wordt gepubliceerd. De opbouw is altijd hetzelfde:
```
ECLI : NL : HR : 2023 : 1234
1 2 3 4 5
```
- ECLI - het vaste voorvoegsel, in alle deelnemende landen identiek.
- NL - de landcode. Nederland is NL, Belgie BE, en het Hof van Justitie van de EU
gebruikt EU.
- HR - de gerechtscode. HR is de Hoge Raad, GHAMS het gerechtshof Amsterdam, RBROT de
rechtbank Rotterdam, RVS de Raad van State, CRVB de Centrale Raad van Beroep.
- 2023 - het jaar waarin de uitspraak is gedaan.
- 1234 - het volgnummer binnen dat jaar en dat gerecht.
Geen enkel onderdeel mag worden weggelaten. Een ECLI zonder jaartal is geen ECLI.
Waarom dit bestaat
Voor 28 juni 2013 gebruikte Nederland het Landelijk Jurisprudentienummer (LJN): twee letters
en vier cijfers, bijvoorbeeld BJ6596. Dat werkte binnen Nederland, maar zei een Duitse of
Spaanse jurist niets. De ECLI is de Europese opvolger: dezelfde structuur in alle
deelnemende landen, zodat een verwijzing over de grens leesbaar blijft.
Oude zaken zijn daarbij niet weggegooid. Een uitspraak van voor 2013 heeft een ECLI waarvan
het laatste deel het oude LJN is - vandaar dat u nummers tegenkomt als
ECLI:NL:PHR:2009:BJ6596. Twee letters en vier cijfers op het eind betekent bijna altijd:
dit is een geconverteerd LJN.
PHR, HR en het verschil dat mensen missen
Een van de meest voorkomende misverstanden: ECLI:NL:PHR:... is niet de Hoge Raad.
- HR is de Hoge Raad zelf - het arrest, de beslissing.
- PHR is het Parket bij de Hoge Raad - de conclusie van de procureur-generaal of een
advocaat-generaal. Dat is een advies aan de Hoge Raad, geen uitspraak.
Een conclusie is vaak veel uitvoeriger dan het arrest en daarom bijzonder nuttig om te
lezen. Maar de rechtsregel staat in het arrest, niet in de conclusie. De Hoge Raad volgt de
conclusie lang niet altijd.
Zo zoekt u met een ECLI
Heeft u een ECLI, dan hoeft u niet te zoeken - u kunt er rechtstreeks naartoe. De officiele
deeplink is:
```
https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:HR:2023:1234
```
Op dit portaal werkt dat ook: plak de ECLI in het zoekveld of ga rechtstreeks naar
`/uitspraak/ECLI:NL:HR:2023:1234`.
Drie valkuilen
Een ECLI is geen garantie dat er tekst is. Ongeveer drie kwart van de geregistreerde
ECLI's heeft alleen metadata: instantie, datum, zaaknummer. Dat een ECLI bestaat betekent
niet dat u de uitspraak kunt lezen.
Let op het jaar. Het jaar in de ECLI is het jaar van de uitspraak, niet van de
publicatie. Een uitspraak uit december kan pas in februari daarna online staan.
Controleer altijd de bron. Portalen, uitgevers en AI-assistenten citeren ECLI's, en niet
altijd correct. Een verzonnen of verkeerd overgenomen ECLI ziet er precies zo uit als een
echte. Controleer een ECLI die u ergens tegenkomt daarom aan de hand van de officiele
publicatie voordat u ernaar verwijst.
Die laatste is geen theoretisch risico: AI-systemen die juridische teksten genereren
produceren met enige regelmaat vindplaatsen die niet bestaan. Twee klikken controleren is
goedkoper dan een verwijzing die in een processtuk sneuvelt.
Veelgestelde vragen
Wat betekent PHR in een ECLI?
Waarom staan er letters in het laatste deel van sommige ECLI's?
Heeft elke rechtszaak een ECLI?
Gerelateerde uitspraken in het dossier
Bekijk de officiële uitspraak/uitspraken waarop dit onderwerp is gebaseerd.
Zelf je zaak onderzoeken?
Doorzoek 947.000 uitspraken op volledige tekst of bouw een dossier met AI-ondersteuning.
🔍 Naar het portaal