Een advocaat is in Nederland niet altijd verplicht. In een groot deel van de alledaagse geschillen mag u zelf procederen — dat scheelt kosten en is goed te doen als u zich degelijk voorbereidt. Dit artikel laat zien wanneer het kan en hoe u het slim aanpakt.

Wanneer mag het zonder advocaat?

U mag zonder advocaat optreden:

• bij de kantonrechter: geldvorderingen tot 25.000 euro, en — ongeacht het bedrag — arbeids-, huur- en consumentenkredietzaken;
• in vrijwel het hele bestuursrecht (bezwaar en beroep tegen de overheid).

In de overige civiele zaken bij de rechtbank en in hoger beroep en cassatie is een advocaat in beginsel wél verplicht.

Voorbereiding is alles

1. Verzamel uw bewijs. Contracten, e-mails, facturen, foto's, betalingsbewijzen. Orden ze chronologisch en verwijs er concreet naar.
2. Formuleer uw eis scherp. Wat vraagt u precies van de rechter, en op welke grond? Een vage eis verzwakt uw zaak.
3. Ken de tegenargumenten. Bedenk wat de wederpartij zal zeggen en bereid daar een weerwoord op voor.
4. Zoek vergelijkbare uitspraken. Jurisprudentie laat zien hoe rechters soortgelijke zaken beoordelen. Doorzoek de database van dit portaal op trefwoord en rechtsgebied.

Op de zitting

De zitting is meestal informeel. De rechter stelt vragen en probeert vaak eerst een schikking. Blijf rustig en zakelijk, beantwoord de vraag die gesteld wordt, en val uw wederpartij niet in de rede. Neem uw stukken geordend mee en verwijs er gericht naar.

Veelgemaakte fouten

• Termijnen missen. De meeste zaken stranden hierop, niet op de inhoud.
• Te veel emotie, te weinig feiten. De rechter oordeelt op grond van bewijs en recht.
• Onrealistische verwachtingen. Ook met een goede zaak is een uitkomst nooit gegarandeerd.
• Verhaalbaarheid vergeten. Een toewijzend vonnis is weinig waard als de tegenpartij niet kan betalen.

Wanneer tóch een advocaat of jurist?

Bij een groot financieel of persoonlijk belang, juridisch complexe materie, of als de tegenpartij wél met een advocaat komt, kan professionele bijstand het verschil maken. Twijfelt u? Veel kantoren bieden een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Via dit portaal kunt u zich na uw analyse laten doorverwijzen naar een gespecialiseerd kantoor bij u in de buurt.