Weinig conflicten lopen zo hoog op als ruzies tussen buren. Het burenrecht (Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek) geeft regels die de meeste situaties dekken. Dit artikel behandelt de vragen die het vaakst spelen.

De erfgrens en de schutting

De grens tussen twee percelen volgt het Kadaster. Een schutting of muur op de grens is in beginsel gemeenschappelijk: beide buren mogen hem gebruiken en delen het onderhoud. In de bebouwde kom mag u van uw buurman meewerken aan een erfafscheiding tot twee meter hoog en de kosten samen dragen (artikel 5:49 BW), tenzij plaatselijke gewoonte of de gemeente anders bepaalt.

Bomen, hagen en overhangende takken

Beplanting binnen twee meter van de erfgrens (voor bomen) of een halve meter (voor heggen en struiken) is zonder toestemming van de buur niet toegestaan (artikel 5:42 BW). Staat de boom er al langer dan twintig jaar, dan kan het recht om verwijdering te eisen zijn verjaard.

Hangen takken of wortels over uw grond, dan mag u de buur eerst schriftelijk verzoeken ze weg te halen. Gebeurt dat niet binnen een redelijke termijn, dan mag u ze zelf wegsnijden (artikel 5:44 BW). Vruchten die op uw grond vallen, zijn van u.

Hinder en overlast

Niet elke last is verboden. Het gaat om onrechtmatige hinder (artikel 5:37 BW): overlast die, gelet op aard, ernst en duur, onredelijk is. Aanhoudend extreem geluid, stank of wateroverlast kan onrechtmatig zijn; incidenteel ongemak meestal niet. Wie schade lijdt, kan een verbod of schadevergoeding vorderen.

Erfdienstbaarheden: recht van overpad

Soms rust op een perceel een erfdienstbaarheid: een recht ten gunste van het buurperceel, zoals een recht van overpad of een recht om een leiding te laten lopen. Dit staat vaak ingeschreven bij het Kadaster en kan ook door langdurig gebruik ("verjaring") zijn ontstaan. Een ingesloten perceel zonder uitweg kan via de rechter een noodweg afdwingen (artikel 5:57 BW), tegen vergoeding.

Eerst praten, dan procederen

Burenconflicten zijn vaak emotioneel en de partijen blijven buren. Begin daarom met een gesprek of een buurtbemiddelaar; veel gemeenten bieden dat gratis aan. Leg afspraken schriftelijk vast. Komt u er niet uit, dan beslist de rechter — maar een vonnis lost de onderlinge verhouding zelden op.

In dit portaal kunt u uitspraken over burenrecht opzoeken om te zien hoe rechters met vergelijkbare geschillen omgingen.