Artikel 50 AI Act: wat moet er sinds 2 augustus 2026 - en wat juist niet

Vier verplichtingen, twee adressaten

Artikel 50 van de AI-verordening kent vier transparantieverplichtingen, van toepassing sinds 2 augustus 2026. Het belangrijkste dat mensen over het hoofd zien is dat ze niet allemaal bij dezelfde partij liggen.

Koopt u een chatbot in bij een leverancier, dan bent u voor de eerste plicht formeel niet de adressaat. Maar het is uw website en uw klant, en uw contract bepaalt wie de melding inricht en onderhoudt. Precies daar zit in de praktijk het gat.

Lid 5: de vorm van de melding

Lid 5 regelt hoe de melding eruit moet zien: duidelijk, te onderscheiden van andere informatie, uiterlijk bij de eerste interactie, en voldoend aan de toepasselijke toegankelijkheidseisen.

De richtsnoeren van de Europese Commissie - niet-bindend, maar wel het beste beschikbare handvat - gaan ervan uit dat een algemene verwijzing in de algemene voorwaarden daarvoor in beginsel onvoldoende is. De melding hoort zichtbaar te zijn tijdens de interactie zelf: als label, banner of badge.

Praktisch betekent dat:

• zichtbaar bij het openen van de chat, voor het eerste bericht;
• als badge of label dat zichtbaar blijft tijdens het gesprek;
• bij spraak: hoorbaar, als openingszin;
• niet alleen in de algemene voorwaarden;
• niet alleen in de privacyverklaring of de cookiebanner.

Drie dingen die u niet hoeft te doen

Dit scheelt de meeste organisaties meer werk dan de check zelf kost.

1. U hoeft niet elke AI-tekst te labelen. De markeringsplicht raakt deepfakes en tekst die het publiek informeert over zaken van algemeen belang. Een productpagina, handleiding of vacaturetekst valt daar niet onder. En zelfs waar de plicht wel in beeld komt, geldt hij niet voor tekst die onder menselijke redactionele verantwoordelijkheid is gecontroleerd. Een auteursnaam, een "laatst bijgewerkt"-datum en een redactieproces dat u ook echt uitvoert zijn dus geen label - ze zijn de onderbouwing dat u onder de uitzondering valt.

2. Geen conformiteitsbeoordeling, geen Bijlage IV-documentatie, geen registratie in een EU-databank. Artikel 50 is geen hoog-risicoregime. Wie u een compleet compliance-traject verkoopt voor een chatwidget, verkoopt u iets anders dan u nodig heeft.

3. Intern gebruik hoeft u niet openbaar te maken. De verordening kent geen algemene plicht om ieder professioneel AI-gebruik te melden. Een intern memo dat met AI is geschreven valt er niet onder. De grens loopt bij: praat het rechtstreeks met mensen, of publiceert u het?

En er is nog een uitzondering die zelden genoemd wordt: de meldplicht van lid 1 geldt niet wanneer het voor een redelijk oplettend persoon evident is dat hij met AI te maken heeft.

Wat het niet naleven kost

Het boeteplafond voor artikel 50 ligt op 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde jaaromzet. Voor het MKB is een proportionele benadering voorzien; bronnen verschillen over hoe die precies uitpakt. Dat is een vraag voor een jurist, niet voor een blogpost. De Nederlandse toezichtstructuur wordt via de Uitvoeringswet AI ingericht.

Wat wij zelf doen

Dit portaal gebruikt AI voor samenvattingen en juridische orientatie. Daarom staat op de AI-functie een zichtbare melding, blijft die tijdens het gebruik staan, en vermelden wij op onze transparantiepagina welke modellen wij gebruiken en in welk land die draaien - inclusief het feit dat twee van de drie buiten de EU verwerken.

Dat is geen keurmerk. Het is gewoon opschrijven wat er gebeurt.

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies.